Südkreta Teil I: Susis „Café Relax“

Ein schöner Ort von Michaela Prinzinger

diablog.eu erzählt die israelisch-deutsch-kretische Geschichte von Mutter und Sohn, von Susi Neef und Lior Levi, die beide im Süden Kretas ihr Glück gefunden haben. In dieser Gegend braucht man etwas mehr Entdeckergeist als im touristisch erschlossenen Norden. Am besten mietet man sich einen Wagen, dann kann das Abenteuer beginnen. Und besonders Wagemutige enden dann in faszinierenden Fischerdörfchen weit ab vom Schuss und am Ende der einzigen Straße weit und breit. Genauso ist es mir vor vielen Jahren ergangen, und jetzt verrate ich euch ein großes Geheimnis…

Wenn man von Heraklion nach Süden Richtung Moires fährt, breitet sich nach kurzer Zeit die majestätische Messara-Ebene vor einem aus. Und wenn man dann nicht den Touristenbussen nach Matala folgt, sondern bei Agii Deka abbiegt, die Asterousia-Berge überwindet und die kleine Bergstraße nach Lentas wählt, schlägt einen der Zauber der griechischen Landschaft in den Bann.

Cafe Relax_2
Blick nach Lentas, ©diablog.eu

Viele Reisende verweilen nur kurz, andere hingegen verlieben sich in den Ort und beschließen, sich dort niederzulassen. So ist es vielen Deutschen und Österreichern auf diesem Fleckchen Erde hinter den sieben Bergen ergangen. Eine ganz besondere Liebesgeschichte hat Susi Neef nach Dytikos, der großen Bucht westlich von Lentas, verschlagen.

Cafe Relax_1
Mutti und Sohn, Susi Neef und Lior Levi, ©diablog.eu

Und dabei war der Kühlschrank an allem schuld. An Susis erster Reise nach Europa. Daran, dass die junge, 22-jährige Israelin zunächst nach Griechenland und dann nach Deutschland kam. Damals, in Israel, hieß sie noch Susy, das Ypsilon wurde bei der Einbürgerung in Deutschland in ein i verwandelt. Aber davon war sie damals noch weit entfernt. Zunächst wollte sie, nach ihrer Scheidung alleinerziehend mit zwei Kindern, einen neuen Kühlschrank kaufen und füllte so nebenbei den Zettel für das Preisausschreiben aus, bei dem eine Reise nach Athen zu gewinnen war. Und das Glück war auf ihrer Seite.

„Das war meine Eintrittskarte nach Europa, sonst wäre ich da nicht so schnell hingefahren“, sagt die 58-Jährige heute rückblickend. Von Athen fuhr sie weiter nach Dänemark zu ihrem Bruder und auf dem Rückweg lernte sie in Italien Gunnar kennen. Gunnar aus Gütersloh. Den besuchte sie dann mit einem dreimonatigen Touristenvisum, und Gunnar lud sie und ihre Kinder zu sich ein. So wurde Deutschland ihre neue Heimat. Susi hatte eine Ausbildung zur Gastronomin, ebenso wie Gunnar, dessen Familie die Autobahnraststätte in Gütersloh betrieb. Susi hatte ein gutes Leben in Deutschland, ein Haus in Gütersloh, ein Haus auf Sylt, und in den Neunziger-Jahren baute Gunnar auch ein Haus in Tsigounas an der Südküste Kretas.

Cafe Relax_6
Strand von Diskos in Dytikos, ©diablog.eu

Doch „Tank und Rast“ war ihnen mit der Zeit zu stressig geworden. So kamen Gunnar und Susi mit ihrer Abfindung nach der Aufgabe der Autobahnraststätte vor neun Jahren nach Kreta, beide Anfang Fünfzig und ohne große Chancen auf dem deutschen Arbeitsmarkt. Sie wollten einen schönen Lebensabend im warmen Süden verbringen. „Aber nach drei Jahren wurde es Gunnar zu langweilig.“ Da beschlossen sie, auf Susis Namen ein leer stehendes Lokal zu pachten. So war Susis „Café Relax“ geboren.

„Ich bin verliebt in meinen Laden“, bekennt sie heute. Er wurde zum Neuanfang in ihrem Leben. Nach dem ersten richtig heißen Sommer auf Südkreta packten Gunnar Zweifel, ob dieses Land wirklich das Richtige für ihn war. Er wurde immer unzufriedener und wollte zurück nach Deutschland. Susi hingegen fühlte sich bei 40 Grad wie zu Hause in Jaffa-Tel Aviv, ihrer Heimatstadt. „Sonne, Hitze und Meer, damit bin ich aufgewachsen.“ In Deutschland hat sie nie wirklich Wurzeln geschlagen. So stellte sich die Frage: Mit dem Mann zurück in die Kälte oder in der wärmenden Sonne Kretas bleiben?

Cafe Relax_7
Susi Neef beim Tavlispiel, ©Lior Levi

Darüber musste sie nicht lange nachdenken. „Ich fühle mich im Hochsommer sogar beim Grillen in der Küche wohl!“ Sie ergriff die Gelegenheit, ihr Leben selbst in die Hand zu nehmen. „Mein Sohn Lior hat mich bei diesem Neuanfang sehr unterstützt, er hat mir die Angst genommen.“ Und als dann ihre Tochter Liat sich in einen Kreter verliebte und drei Kinder bekam, war die Integration perfekt.

Die ersten drei Jahre ihrer neuen Existenz waren hart. Zwar durfte sie das gemeinsame Haus in Tsigounas behalten, aber ansonsten stand sie, aufgrund der vereinbarten Gütertrennung, mittellos da. Doch sie hat es geschafft. Nach drei Jahren war sie schuldenfrei. „Ich hab es nie bereut. Diese Entscheidung war das erste Nein, das ich zu meinem Mann gesagt habe. Bis dahin hatte er über mein Leben bestimmt.“ Aber jetzt ist Gras über die Sache gewachsen, auch über die Enttäuschung über das Verhalten ihres Mannes bei der Scheidung. Im Februar hat sie ihm, nach Jahren der Funkstille, spontan zum Geburtstag ein Bild vom Sonnenaufgang über dem „Löwen“ geschickt. Das ist der Felsen, der das Fischerdörfchen Lentas von der Bucht von Dytikos trennt. Zweimal im Jahr geht die Sonne genau über dem „Löwen“ auf, im Februar und im November. Früher hatten sie den Sonnenaufgang gemeinsam genossen. „Ich möchte, dass wir Freunde blieben.“ Gunnar hat ihr gleich geantwortet und sich über den Gruß aus dem Süden gefreut.

Cafe Relax_5
Sonnenaufgang über dem “Löwen” im Februar, ©Susi Neef

Susi ist eine begnadete Köchin, ihre inspirierten Kombinationen aus orientalischer, deutscher und griechischer Küche locken die Gäste an. Spezielle Berühmtheit haben ihr pikanter Bakaliaros, ihr Curry-Hähnchen und ihre vegetarischen und veganen Spezialitäten erlangt. Aber der größte Hit ist und blieb Susis Falafel. Und dabei hatte sie Falafel selbst nie zubereitet, denn in ihrer Heimat gilt es als Arme-Leute-Essen, das man preisgünstig unterwegs isst und nicht mühsam zu Hause macht. Einer ihrer Gäste, der Berliner Martin, lag ihr dann so lange in den Ohren damit, bis sie ihre Mutter anrief, die sich – da sie aus Ägypten stammt – mit Falafel auskannte. Dann hatte sie das Originalrezept, das weit entfernt ist von der üblichen Billigproduktion aus Fertigmischungen, die auf Vorrat frittiert und dann bei Bedarf in die Mikrowelle geschoben wird. Und vor ein paar Wochen kam es dann zu einer neuen Kreation: Susis Falafel „Greek Style“, mit einer zarten Füllung aus Feta-Käse. Der cremige Käse passt perfekt zum ansonsten etwas trockenen Falafel, das man deswegen mit Humus und Tahini serviert, bei Susi übergossen mit Olivenöl, gewürzt und rot gefärbt mit etwas scharfem Paprika.

Cafe Relax_4
Susis Falafel, ©diablog.eu

Am Nachmittag, nach einem langen Arbeitstag in der Küche ihres Cafés, macht sie ihren Abendspaziergang am Strand von Dytikos. Dann erst wird ihr Kopf frei von den vielen Geschichten, die sie jeden Tag hört. Denn jeder Reisende trägt seine Geschichte wie einen Rucksack mit sich, den er bei ihr abstellt und manchmal auch auspackt. Jeder Wirt und jede Wirtin ist auch ein Psychologe und blickt in viele Seelen.

Cafe Relax_3
Susis Abendspaziergang, ©diablog.eu

Aber das Flirren des Lichts auf den Silberwellen und die genügsamen, vom Salzwasser lebenden Tamarisken mit ihren knorrigen Stämmen und ihrem Grün, das an Nadelbäume erinnert, machen einem das Herz wieder leicht. Seetang und Salzpflanzen, die Wolken, die sich über den nördlichen Bergkamm schieben, und die Wellen, deren Donnern und Brausen ins Unbewusste eindringen, reinigen die Seele. Susi geht dem Abendlicht entgegen. Und morgen ist ein neuer Tag, an dem sie wieder das leckerste Falafel der Welt zaubern wird.

Südkreta Teil II erscheint demnächst und erzählt die Liebe von Lior Levi zur kretischen Landschaft und insbesondere zur Schlucht von Kavoussi.

Fotos: Michaela Prinzinger, Lior Levi. Susis Café Relax auf Facebook finden sie hier. Unterkunft in Lentas und Dytikos: www.hotel-lentas.com. Informative Website über Lentas: https://www.lentas-online.com/de/startseite.html.

6 Gedanken zu „Südkreta Teil I: Susis „Café Relax““

  1. Ich war zweimal in Dytikos: 1997 und 2007, und da dann auch im Café Relax bei Susy. Ich habe es so gut in Erinnerung, wunderbare Abend mit guten Gesprächen und ebensolche Frühstücke, daß wir uns gar nicht trennen wollten. Gute Gespräche mit Susy und mit den nette Gästen, z.B. Österreicherinnen oder auch ein Kreter, der sich gut in unserer Heimat (Chiemgau) auskannte, weil er da mal verheiratet gewesen war (=viel Grüße!) . Wenn ich jetzt die Jahreszahlen anschaue, sehe ich, es wird Zeit, daß wir wieder mal kommen, ich hoffe es geht sich bald aus! Viele Grüße Elisabeth

    Antworten

Schreibe einen Kommentar

Νότια Κρήτη, Α΄ Μέρος: Το «Café Relax» της Σούζι

Ένα όμορφο μέρος της Μιχαέλα Πρίντσιγκερ

Το diablog.eu διηγείται την ιστορία μητέρας και γιου, της Σούζι Νέφ και του Λίορ Λέβι που βρήκαν την τύχη τους στη νότια Κρήτη. Ο κρητικός νότος χρειάζεται μεγαλύτερη προσωπική πρωτοβουλία για να τον «ανακαλύψεις» απ΄ ό,τι ο τουριστικός βορράς. Πρώτο βήμα είναι να νοικιάσεις ένα αυτοκίνητο, μετά η περιπέτεια μπορεί να αρχίσει. Οι ιδιαίτερα τολμηροί καταλήγουν κάποια στιγμή –μακριά από την πεπατημένη– ακολουθώντας την τελικά μία και μοναδική οδό σε συναρπαστικά ψαροχώρια. Το ίδιο μου συνέβηκε πριν από πολλά χρόνια, και τώρα θα σας πω ένα μεγάλο μυστικό …

Ερχόμενοι από το Ηράκλειο και πηγαίνοντας νότια προς τις Μοίρες, απλώνεται σύντομα μπροστά μας η μαγευτική πεδιάδα της Μεσσαράς. Και αν δεν ακολουθήσετε τα τουριστικά λεωφορεία που πάνε στα Μάταλα, αλλά στρίψετε στους Αγίους Δέκα, περάσετε τα Αστερούσια όρη και πάρετε τον μικρό ορεινό δρόμο προς τον Λέντα, θα σας αιχμαλωτίσει η μαγεία του ελληνικού τοπίου.

Cafe Relax_2
Κοιτώντας προς το Λέντα, ©diablog.eu

Πολλοί ταξιδιώτες μένουν μόνο για λίγο, άλλοι όμως ερωτεύονται τον τόπο και αποφασίζουν να εγκατασταθούν εκεί. Αυτό ακριβώς συνέβηκε σε πολλούς Γερμανούς και Αυστριακούς σε αυτό το σημείο της γης, εκεί, στην άκρη του κόσμου. Μια πολύ ξεχωριστή ιστορία αγάπης έφερε τη Σούζι Νέφ στον Δυτικό, τον μεγάλο όρμο στα δυτικά του Λέντα.

Cafe Relax_1
Μαμά και γιός, Susi Neef και Lior Levi, ©diablog.eu

Για ό,τι έγινε φταίει ένα ψυγείο. Για το πρώτο ταξίδι της Σούζι στην Ευρώπη. Έφταιξε για το ότι η νεαρή, μόλις εικοσιδυάχρονη Ισραηλινή ταξίδεψε πρώτα στην Ελλάδα και μετά στη Γερμανία. Τότε, στο Ισραήλ, ήταν ακόμα η Σούζυ – το τελικό Ύψιλον μεταμορφώθηκε στην πολιτογράφησή της στη Γερμανία σε Γιώτα. Αλλά τότε όλα αυτά ήταν ακόμη πολύ μακριά. Αρχικά ήθελε να αγοράσει μετά το διαζύγιό της ένα καινούργιο ψυγείο για την ίδια και τα δύο της παιδιά. Παρεμπιπτόντως συμπλήρωσε και ένα κουπόνι για έναν διαφημιστικό διαγωνισμό με έπαθλο ένα ταξίδι στην Αθήνα. Και η τύχη ήταν με το μέρος της.

«Αυτό ήταν το εισιτήριό μου για την Ευρώπη, αλλιώς δεν θα είχα βρεθεί εκεί τόσο γρήγορα», λέει σήμερα η πενηνταοκτάχρονη κάνοντας αναδρομή. Από την Αθήνα συνέχισε για τη Δανία στον αδελφό της και στην επιστροφή γνώρισε στην Ιταλία τον Γκούναρ. Ο Γκούναρ ήταν από τη γερμανική πόλη Γκύτερσλο. Τον επισκέφτηκε εκεί με τρίμηνη τουριστική βίζα, μετά ο Γκούναρ την προσκάλεσε με τα παιδιά της να πάνε κοντά του. Έτσι η Γερμανία έγινε η νέα της πατρίδα. Η Σούζι ήταν ειδικευμένη στον τομέα της εστίασης. Το ίδιο και ο Γκούναρ, η οικογένειά του οποίου είχε μισθώσει το εστιατόριο σε πρατήριο αυτοκινητοδρόμου του Γκύτερσλο. Η Σούζι είχε μια καλή ζωή στη Γερμανία: ένα σπίτι στο Γκύτερσλο, ένα σπίτι στο νησί της Βόρειας Θάλασσας Συλτ. Στη δεκαετία του ενενήντα ο Γκούναρ έχτισε και ένα σπίτι στη νότια ακτή της Κρήτης στην παραλία του Τσίγκουνα.

Cafe Relax_6
Παραλία του Δισκού στο Δυτικό, ©diablog.eu

Με την πάροδο του χρόνου η εργασία για την εταιρεία «Tank und Rast» (Ανεφοδιασμός κι ανάπαυση) στο πρατήριο του Γκύτερσλο είχε γίνει πολύ αγχώδης. Έτσι ο Γκούναρ και η Σούζι ήρθαν, με την αποζημίωση που πήραν μετά την αποχώρησή τους από το πρατήριο του Γκύτερσλο, πριν από εννιά χρόνια στην Κρήτη. Και οι δυο τους περασμένα τα πενήντα, μη έχοντας μεγάλες προοπτικές στη γερμανική αγορά εργασίας. Ήθελαν να περάσουν την τρίτη τους ηλικία στον ζεστό νότο. «Αλλά μετά από τρία χρόνια ο Γκούναρ ένοιωσε ανία.» Έτσι αποφάσισαν να μισθώσουν στο όνομα τής Σούζι ένα εστιατόριο που δεν λειτουργούσε πια. Έτσι γεννήθηκε το «Café Relax» της Σούζι.

«Είμαι ερωτευμένη με το μαγαζί μου», ομολογεί. Ήταν μια νέα αρχή στη ζωή της. Μετά το πρώτο πραγματικά καυτό καλοκαίρι στη νότια Κρήτη ο Γκούναρ άρχισε να αμφιβάλλει για το εάν η Ελλάδα ήταν πραγματικά ο σωστός τόπος γι αυτόν. Η δυσαρέσκειά του μεγάλωνε συνεχώς και ήθελε να επιστρέψει στη Γερμανία. Η Σούζι αισθανόταν ωστόσο στη λαύρα των 40 βαθμών σαν στο σπίτι της στη Γιάφα-Τελ Αβίβ, τη γενέτειρά της. «Ήλιος, ζέστη και θάλασσα, μ΄ αυτά μεγάλωσα.» Στη Γερμανία αντίθετα ποτέ δεν ρίζωσε. Έτσι τέθηκε το ερώτημα: Να επιστρέψει με τον άντρα στο κρύο ή να παραμείνει στον ζεστό ήλιο της Κρήτης;

Cafe Relax_7
Η Susi Neef παίζοντας τάβλι, ©Lior Levi

Δεν χρειάστηκε να το σκεφτεί πολύ. «Ακόμη και το κατακαλόκαιρο στην ψησταριά νοιώθω βολικά στην κουζίνα μου!» Ήταν ευκαιρία να πάρει τη ζωή στα χέρια της. «Ο γιος μου ο Λίορ με υποστήριξε πολύ σε αυτή τη νέα αρχή, έδιωξε τους φόβους που είχα.» Και όταν η κόρη της η Λίατ ερωτεύτηκε έναν Κρητικό και έκανε μαζί του τρία παιδιά, η ένταξη ήταν τέλεια.

Τα τρία πρώτα χρόνια της νέας της ύπαρξης ήταν σκληρά. Κράτησε μεν το σπίτι στον Τσίγκουνα, αλλά κατά τα άλλα ήταν, λόγω της συμφωνίας περιουσιακής αυτοτέλειας των συζύγων, άπορη. Αλλά τα κατάφερε. Μετά από τρία χρόνια ήταν ξεχρεωμένη. «Ποτέ μου δεν το μετάνιωσα. Η απόφαση αυτή ήταν το πρώτο Όχι που είπα στον άντρα μου. Μέχρι τότε αυτός καθόριζε τη ζωή μου.» Αλλά τώρα αυτά είναι περασμένα ξεχασμένα, ακόμη και η απογοήτευση από τη συμπεριφορά του άντρα της στο διαζύγιο. Τον Φεβρουάριο τού έστειλε αυθόρμητα, μετά από χρόνια σιωπής, στα γενέθλιά του μια φωτογραφία της ανατολής του ηλίου πάνω από το «Λιοντάρι». Αυτός είναι ο βράχος στο ακρωτήρι που χωρίζει το ψαροχώρι του Λέντα από τον όρμο του Δυτικού. Δύο φορές τον χρόνο ο ήλιος ανατέλλει ακριβώς πάνω από το «Λιοντάρι», τον Φεβρουάριο και τον Νοέμβριο. Παλιά απολάμβαναν την ανατολή του ηλίου μαζί. «Θέλω να μείναμε φίλοι.» Ο Γκούναρ τής απάντησε αμέσως και χάρηκε για το μήνυμά της από τον νότο.

Cafe Relax_5
Ανατολή του ηλίου πάνω από το “Λιοντάρι” του Λέντα το Φλεβάρη, ©Susi Neef

Η Σούζι είναι προικισμένη μαγείρισσα, ο εμπνευσμένος της συνδυασμός ανατολίτικης, ελληνικής και γερμανικής κουζίνας προσελκύει τους θαμώνες. Μεγάλη διασημότητα έχει ο πικάντικος μπακαλιάρος της, το κοτόπουλο με κάρυ και οι σπεσιαλιτέ της για χορτοφάγους και βέγκαν. Αλλά η μεγαλύτερη επιτυχία παραμένει το φαλάφελ της Σούζι. Το αστείο είναι ότι η ίδια παλιά δεν το είχε φτιάξει, επειδή στην πατρίδα της θεωρείται φαγητό των φτωχών, το τρως καθοδόν στο χέρι αλλά δεν το φτιάχνεις στο σπίτι. Ένας από τους πελάτες της, ο Μάρτιν από το Βερολίνο, της είχε γίνει τόσο στενός κορσές με το φαλάφελ, που τηλεφώνησε στη μητέρα της, που λόγω της καταγωγής της από την Αίγυπτο είναι έμπειρη στο έδεσμα αυτό. Έτσι απόκτησε την πρωτότυπη συνταγή, η οποία όμως πολύ απέχει από τη συνηθισμένη φθηνή παραγωγή έτοιμων μιγμάτων που τηγανίζονται αποθεματικά και στη συνέχεια ξαναζεσταίνονται ανάλογα με τη ζήτηση στον φούρνο μικροκυμάτων. Και πριν από λίγες εβδομάδες παρουσίασε τη νέα της δημιουργία: το φαλάφελ «γκρικ στάιλ» της Σούζι – με ντελικάτη γέμιση φέτας. Το κρεμώδες τυρί ταιριάζει τέλεια με το κάπως στεγνό φαλάφελ, λόγος για τον οποίο το φαλάφελ σερβίρεται με χούμους και ταχίνι, όπου η Σούζι προσθέτει ελαιόλαδο, καρυκευµένο με λίγη καυτερή πιπεριά και ως εκ τούτου κοκκινόχρωμο.

Cafe Relax_4
Το φαλάφελ της Σούζι, ©diablog.eu

Το απόγευμα, μετά από την κουραστική μέρα στην κουζίνα του καφεμαγειρείου, κάνει τη βόλτα της στην παραλία της Δυτικού. Εκεί απαλλάσσει το μυαλό της από τις πάμπολλες ιστορίες που ακούει κάθε μέρα. Γιατί κάθε ταξιδιώτης έχει την ιστορία του σαν δισάκι πάνω του, που το αποθέτει στο μαγαζί της – και μερικές φορές και το αδειάζει μπροστά της. Κάθε μαγαζάτορας, άντρας ή γυναίκα, είναι και ψυχολόγος και «κοιτάζει» σε πολλές ψυχές.

Cafe Relax_3
Η απογευματινή βόλτα της Σούζι, ©diablog.eu

Αλλά το λαμπύρισμα του φωτός στα ασημένια κύματα και τα αλμυρίκια με τους ροζιασμένους κορμούς (αυτά τα ολιγαρκή δέντρα που ζουν από θαλασσινό νερό και θυμίζουν κωνοφόρα), αλαφραίνουν πάλι την καρδιά. Τα φύκια και τα φυτά της αλμύρας, τα σύννεφα, που γλιστρούν πέρα από τη βόρεια κορυφογραμμή, ο υπόκωφος γδούπος και η βροντή των κυμάτων, όλ΄ αυτά περνάνε στο ασυνείδητο να καθαρίζουν την ψυχή. Η Σούζι χάνεται σιγά σιγά στο λυκόφως. Την επομένη θα πλάσει και πάλι το πιο νόστιμο φαλάφελ του κόσμου.

Νότια Κρήτη Β Μέρος θα δημοσιευτεί προσεχώς και διηγείται την ιστορία της αγάπης του Λίορ Λέβι στο κρητικό τοπίο και ιδιαίτερα στο φαράγγι του Καβουσίου.

Φωτό: Michaela Prinzinger, Lior Levi. Susi’s Café Relax στο Facebook θα βρείτε εδώ. Κατάλυμα στο Λέντα και στο Δυτικό θα βρείτε στο: www.hotel-lentas.com. Καλά πληροφορημένη ιστοσελίδα για το Λέντα: https://www.lentas.gr/archiki-selida.html.

Schreibe einen Kommentar