Diese Zitrone hat noch viel Saft!

Erinnerungen an Zypern von Lotti Huber

Man kennt Lotti Huber als Hauptdarstellerin in Rosa von Praunheims Filmen, als temperamentvolle Teilnehmerin an Talkshows, als Diseuse, als Kultfigur. Eine alte Frau, von so viel Leben erfüllt, so unbekümmert, so unkonventionell und selbstbewusst, dass sich Leute, die Jahrzehnte jünger sind, ganz blass und matt vorkommen. Hier kann man aus erster Hand nachlesen, was für ein ungewöhnliches Leben diese ungewöhnliche Person geführt hat.

Wie glücklich bin ich auf Zypern gewesen, und wie liebe ich diese Insel heute noch! Aber seit der Teilung bin ich nie wieder dort gewesen. Ich kann die Zerrissenheit nicht ertragen. Es bricht mir das Herz, ich will es nicht sehen.

Mit dem Einzug der Briten auf die Insel wurde sie ein Geheimtip für die englische Aristokratie, für reiche Engländer, für Ex-Indian-Army-Generäle und ihre Ladies. Zypern war einfach ideal als Ruhesitz in der Sonne. Villen wurden gebaut, wunderschöne Landsitze für ´n Appel und ´n Ei – oder besser, im Landeskolorit ausgedrückt: für eine Handvoll Oliven.

Zitrone_01

Aber so ausbeuterisch wie die reichen Griechen und Türken benahmen sich die Engländer ihren Angestellten gegenüber nicht. Die wohlhabenden Griechen wandten einen Trick an, um ihr Hauspersonal billig zu beziehen. Sie „adoptierten“ junge Mädchen aus den umliegenden Dörfern, die sie dann ihre „Haustöchter“ nannten. Diese naiven Dinger mussten putzen, kochen, waschen – zum Nulltarif.

Bei den Engländern ging es da viel besser zu. Sie überließen den Einkauf und die Haushaltsführung ihren einheimischen Butlern und Hausangestellten, die sich dann bei der Abrechnung schadlos hielten, um ihr geringes Gehalt aufzubessern. Mancher zypriotische Butler baute sich von seinen Ersparnissen ein Haus. Ich habe mich immer köstlich darüber amüsiert und fand das auch ganz in Ordnung. Im Großen und Ganzen bestand zwischen den Engländern und der Bevölkerung ein gutes Verhältnis. Die Griechen übersahen geflissentlich das manchmal hochmütige, anmaßende Benehmen der Kolonialherren. Schließlich hatten sie ihre eigene Kulturgeschichte und Tradition, auf die sie stolz waren. Man ging höflich miteinander um, oft herzlich. Häufig wurden sogar Ehen zwischen Töchtern reicher Griechen und Türken mit nicht so betuchten Engländern geschlossen. Einige der Zypriotinnen schnappten sich sogar einen Ladytitel. Sie fühlten sich dann ihren eigenen Landsleuten gegenüber haushoch überlegen, blickten auf sie herab und sprachen englisch mit „frisierter Schnauze“, wie der Berliner so schön sagt. Das wirkte auf mich immer sehr lächerlich.

Zitrone_03

Es kam auch vor, dass reiche Engländerinnen sich schöne, junge zypriotische Liebhaber zulegten und sie manchmal heirateten. Da gab es zum Beispiel eine Lady, die einen leichten Dachschaden hatte. Ihre Angehörigen waren froh, dass sie in Zypern lebte, schön weit weg. Sie arbeitete ehrenhalber im Museum und verliebte sich in einen einfachen Griechen aus ärmlichen Verhältnissen, der im Museum als Hilfsarbeiter beschäftigt war. Da ihre Familie nichts dagegen hatte, dass sie ihn heiratete, wurde er auf Kosten seiner neuen, reichen Verwandtschaft zum Studium der Archäologie nach London und Wien geschickt. Akademisch geschult, wurde er dann gesellschaftsfähig.

Aber ohne eine Gegenleistung kam er nicht davon. Die Lady hatte, wie es manchmal bei Leuten ihres Zustandes der Fall ist, sehr starke sexuelle Bedürfnisse. Er musste ran, Tag und Nacht. Bleich und erschöpft wankte er neben ihr durch das Dorf, was Julia, eine Wohnungsvermittlerin, die sämtlichen Klatsch von Kyrenia kannte, zu der Bemerkung hinriss: „Madame Lotti, fuck, fuck all the time. Is there nothing else to do?” Und dabei guckte sie mich aus ihren großen, schwarzen Augen völlig ratlos an.

Der Harbour Club war genau das richtige für die englischen Snobs und die, die es gerne sein wollten. Der Octopus war origineller. „That woman!“ – das war ich. Der Stil, in dem wir unsere Bars führten, war ausgesprochen gegensätzlich. Die Harbour Club-Besitzer begrüßten ihre Gäste mit einem aufgesetzten Upper-Class-Akzent und bepinkelten sich fast vor untertäniger Verzückung, wenn ein betitelter Sir und eine betitelte Lady sie mit ihrem Besuch beglückten.

Zitrone_05

Bei mir war das anders: Wer mir nicht gefiel, flog raus. Das konnte ich mir leisten, und das musste ich mir leisten können. Ich war alleine, eine Frau, die allen möglichen Intrigen und Schwierigkeiten ausgesetzt war. Ich befand mich ständig in einer Habachtstellung. Eine Frau, die alleine eine Bar und ein Restaurant führte …? Entweder war man bei den Griechen und Türken Hausfrau und Mutter oder – Freiwild. Und eine attraktive Frau in einer Bar war eben Freiwild. Man tratschte und klatschte über mich. Auch meine Konkurrenz versprühte ihr Gift über „that woman“. Na warte, dachte ich, ich werd´s euch allen schon zeigen.

Meine erste Herausforderung war der Besuch des von den Engländern eingesetzten türkischen Polizeiinspektors von Kyrenia. In Begleitung von drei weiteren Türken betrat er den neueröffneten Octopus und schaute sich neugierig um. Mein Barmann Andreas, ein griechischer Zypriot, flüsterte mir aufgeregt zu: „Madam, Madam, der Inspektor …“ – „So what!“ Der Türke fing an, mich auszufragen: „Wer sind Sie? Sind Sie verheiratet? Haben Sie Kinder?“ Und viele dumme Fragen mehr. Offensichtlich kannte er das Astoria in Nikosia nicht oder wollte es nicht kennen.

Ich bot ihm einen Drink an, den er ablehnte, und fragte zurück: „And you, Sir, are you married? Have you got children? And who are you anyway?” Mein Barmann Andreas fiel fast vor Schreck in Ohnmacht. „Madam, Madam …“, flüsterte er fassungslos. Nach einer Weile, ohne dass es dem Inspektor gelungen war, mich einzuschüchtern, verzog er sich mit seiner Begleitung wieder. Ich hängte mich sofort ans Telefon. Der Leiter der Zivilpolizei war ein Engländer, Charles B. Er war ein Freund des Astoria und spielte oft mit Alec Bridge. „Charles?“ – „Yes, my dear …“. Ich berichtete ihm kurz von dem Auftritt eines seiner Inspektoren. „Don´t worry! Geht in Ordnung, wird nicht wieder vorkommen“, beruhigte er mich.

Zitrone_10

Eines Morgens sah ich meinen Widersacher auf dem Markt. Er trug die englische Uniform eines Polizeioffiziers, schwang schick sein Stöckchen, wie es so üblich war, und kam langsam auf mich zu. „Good morning, Madam.“ Ich verpasste ihm einen kurzen, giftigen Seitenblick: „Morning.“ – „Madam“, fuhr er fort, „warum sind Sie so böse auf mich?“ Aha, dachte ich, er hat schon sein Fett weg. „Ich bin nicht böse“, sagte ich, „ich mag nur nicht, wenn man mir dumme Fragen stellt.“ – „Dumme Fragen?“ – „Ja! Are you married? Have you got children?”, äffte ich ihn nach. „Aber Madam, das war doch nicht böse gemeint. Was soll man denn sonst eine Frau fragen?“

Das war doch die Höhe! „Ich bin keine Frau“, erklärte ich ihm. „No?“ Verdutzt blickte er mich an, dann breitete sich ein leicht amüsiertes Lächeln auf seinen Lippen aus. „No?“ wiederholte ich so lautstark, dass die Leute stehenblieben. „No, I am a business-institution and nothing else. Ist das klar?” – „Yes, Madam!“ Er salutierte schneidig. Dann streckte er mir seine Hand entgegen: „Sind wir jetzt Freunde?“ – „Jetzt sind wir Freunde“, sagte ich. Er wurde wirklich ein guter Freund, und ich hatte meine Ruhe. Später erzählte er mir stolz von seiner Tochter, die in London Jura studierte. Na also.

In Zypern folgte ein Sommer auf den anderen. Vier Jahre lang wurde die paradiesische Insel durch Aktivitäten der EOKA gequält. Die Ledra-Street wurde zur „murder-mile“: In der Hauptgeschäftszeit, wenn die britischen Frauen ihre Einkäufe tätigten, fielen plötzlich Schüsse. Ich sah eine Engländerin schwer verwundet auf dem Pflaster liegen. Das Hochzeitskleid, das sie gerade für ihre Tochter gekauft hatte, färbte sich mit Blut. Plötzlich war die Straße leer, die Geschäfte wurden geschlossen. Nicht einmal ein Glas Wasser brachten die sonst so liebenswürdigen Griechen der Schwerverwundeten. Ein griechisch-zypriotischer Journalist, der stets als erster bei einem Mord zur Stelle war, um darüber groß in seiner Zeitung zu berichten, entpuppte sich als der Mörder. Nach dem Anschlag warf er einem jungen Mädchen die Waffe zu. Sie steckte die Pistole in ihre Tasche und verschwand unbemerkt in dem aufkommenden Chaos. Er hatte eine ganze Reihe von Anschlägen verübt, bis er verhaftet wurde.

Zitrone_11

Die Türken wurden immer unruhiger. Was würde mit ihnen geschehen, wenn Grivas die Enosis, die Wiedervereinigung mit Griechenland, erreichte? Sie waren zu jener Zeit eine Minderheit von etwa zwanzig Prozent. Wie würde ihr Schicksal unter einer griechischen Regierung aussehen? 1957 erschien ein Artikel in der türkischen Zeitung Hakim Sisi, in der erklärt wurde, dass die Türkei, nur vierzig Meilen von Zypern entfernt, ein weit größeres Anrecht auf die Insel habe als das tausend Meilen entfernt liegende Griechenland. Die Fronten verhärteten sich, und bald war auch „Zypern den Türken!“ an den Hauswänden zu lesen. Viel Blut sollte noch zwischen beiden feindlichen Parteien fließen.

Das Leben in Kyrenia ging relativ sorglos weiter. Hin und wieder hörten wir das entfernte Krachen einer explodierenden Bombe. Manchmal wurde die Ruhe durch englische Soldaten gestört, die von den Bergen, von Troodos, herunterkamen. Wilde Burschen! Wütend, enttäuscht, gedemütigt von ihren Misserfolgen, waren sie bereit, alles kurz und klein zu schlagen. „Verschwindet“, rief ich meinem griechischen Personal zu. „Verschwindet! Ich schaffe das schon alleine.“ Und so thronte ich hinter der Bar und empfing meine aggressiven Gäste mit einem strahlenden Lächeln. Maschinengewehre wurden auf die Tische geknallt, lautstark wurde nach Drinks gegrölt. „He du“, fragten sie mich, „bist du griechisch oder türkisch?“ – „Weder noch“, antwortete ich. „I am as British as you are.” Na ja, auf gewisse Weise war ich es ja. Oh, immer wieder diese Probleme mit der nationalen Zugehörigkeit! Wie sang doch Marlene Dietrich so schön: „Ich weiß nicht, zu wem ich gehöre … am Ende gehör ich nur mir.“

1991 Wuppertal 2 (c) Moira Mücke

„Jungs“, sagte ich wieder einmal, „the first drink is on the house.“ Alles ging gut, bis ein besonders Schlauer sich eine Flasche Whisky aus dem Regal klaute und sie unter dem Gelächter seiner Kameraden in seine Jacke schob. So, jetzt kam`s darauf an – to be or not to be. Wie konnte ich die Situation retten? Würden sie sich nun alle auf die Flaschen in den Regalen hinter der Bar stürzen? „Wonderful, bravo“, sagte ich ganz ruhig und klatschte bewundernd in die Hände. „Look at him! Ist er nicht mutig, ist er nicht tapfer? Klaut einer alleinstehenden Frau eine Flasche Whisky. Bravo!“ Wieder applaudierte ich lautstark. Betretenes Schweigen. „Eh”, sagte einer, „put that bottle back – stell die Flasche zurück!“ Oh, meine Engländer, wie ich sie dafür liebe! Das ist die feine englische Art, immer fair play. Ich war begeistert: „Drinks on the house! Noch ´ne Runde!” Wir schieden als Freunde.

zitronecover2

 

 

Entnommen aus: Lotti Huber: Diese Zitrone hat noch viel Saft! Ein Leben. Berlin, Edition diá. Fotos aus demselben Band, Privatarchiv Lotti Huber und Moira Mücke.

Schreibe einen Kommentar

Αυτό το λεμόνι είναι ακόμα ζουμερό!

Αναμνήσεις της Lotti Huber από την Κύπρο

Γνωρίζουμε την Lotti Huber ως πρωταγωνίστρια σε ταινίες του σκηνοθέτη Rosa von Praunheim, ως μπριόζα συμμετέχουσα σε τοκ σόους, ως ντιζέζ, μια cult φιγούρα. Μια ηλικιωμένη γυναίκα, τόσο γεμάτη ζωή, τόσο ανέμελη, τόσο αντισυμβατική και με τόση αυτοπεποίθηση, ώστε άτομα, κατά δεκαετίες νεότερά της, να φαντάζουν χλωμά και άνοστα. Εδώ μπορείτε να πληροφορηθείτε από πρώτο χέρι την ασυνήθιστη ζωή ενός ασυνήθιστου ανθρώπου.

Αχ, πόσο ευτυχισμένη ήμουν στην Κύπρο και πόσο αγαπώ ακόμα αυτό το νησί! Αν και μετά τη διχοτόμηση δεν ξαναπάτησα το πόδι μου. Δεν αντέχω τους διχασμούς. Μου ματώνουν την καρδιά, δεν θέλω να είμαι παρούσα.

Με το που μπήκαν μέσα οι Άγγλοι το νησί έγινε κοινό μυστικό για τη βρετανική αριστοκρατία, για ευκατάστατους Άγγλους, για πρώην στρατηγούς του Ινδικού Στρατού και τις κυρίες τους. Η Κύπρος ήταν απλά ιδανική σαν ηλιόλουστο ησυχαστήριο. Χτίστηκαν βίλες, υπέροχες επαύλεις για ένα πινάκιο φακής ή για να το πούμε καλύτερα με τοπικό χρώμα: για μια χούφτα ελιές.

Zitrone_01

Πάντως οι Άγγλοι δεν εκμεταλλεύονταν τους υπαλλήλους τους τόσο απροκάλυπτα όσο οι πλούσιοι Έλληνες και οι Τούρκοι. Οι εύποροι Έλληνες χρησιμοποιούσαν ένα τέχνασμα για να βρίσκουν φθηνό προσωπικό: «υιοθετούσαν» νεαρά κορίτσια από τα γύρω χωριά που τα αποκαλούσαν στη συνέχεια «ψυχοκόρες». Κι αυτά τα αφελή πλάσματα έπρεπε μετά να καθαρίζουν, να μαγειρεύουν, να πλένουν – χωρίς να παίρνουν δεκάρα.

Με τους Άγγλους τα πράγματα ήταν πολύ καλύτερα. Άφηναν τους ντόπιους μπάτλερ και το προσωπικό τους να κάνουν τα ψώνια και να κουμαντάρουν το νοικοκυριό. Κι αυτοί μετά, όταν έδιναν λογαριασμό, τα βόλευαν έτσι ώστε να βελτιώνουν το χαμηλό μισθό τους. Ήξερα Κύπριους μπάτλερ που είχαν χτίσει με τις οικονομίες τους ολόκληρα σπίτια. Το έβρισκα πάντα απίθανα διασκεδαστικό και σε τελική ανάλυση εντάξει. Σε γενικές γραμμές οι σχέσεις ανάμεσα στους Άγγλους και τον ντόπιο πληθυσμό ήταν καλές. Οι Έλληνες παρέβλεπαν εσκεμμένα τη μερικές φορές υπεροπτική, αγενή συμπεριφορά των αποικιοκρατών. Είχαν εξάλλου τον δικό τους πολιτισμό και τις δικές τους παραδόσεις, πράγματα για τα οποία ήταν υπερήφανοι. Συμπεριφέρονταν οι μεν στους δε ευγενικά, πολλές φορές ακόμα και εγκάρδια. Συχνά μάλιστα κόρες πλούσιων Ελλήνων και Τούρκων παντρεύονταν όχι και ιδιαίτερα εύπορους Άγγλους. Μερικές δε Κύπριες κατάφερναν με το γάμο να βουτήξουν ακόμα και τον τίτλο της λαίδης. Ένιωθαν τότε κατά πολύ ανώτερες από τους κοινούς συμπατριώτες τους, τους κοιτούσαν αφ’ υψηλού και μιλούσαν καθαρευουσιάνικα αγγλικά. Αυτό το έβρισκα πάντα γελοίο.

Zitrone_03

Συνέβαινε επίσης πλούσιες Αγγλίδες να αποκτούν όμορφους, νεαρούς Κύπριους εραστές και μερικές φορές μάλιστα να τους παντρεύονται. Υπήρχε για παράδειγμα μια κυρία που χρωστούσε λίγο της Μιχαλούς. Οι συγγενείς της ήταν πανευτυχείς που ζούσε στην Κύπρο, σε επαρκή απόσταση ασφαλείας. Εργαζόταν εθελοντικά στο μουσείο και ερωτεύθηκε έναν απλό Έλληνα από φτωχή οικογένεια που δούλευε εκεί σαν βοηθητικός εργάτης. Κι επειδή η δική της οικογένεια δεν είχε τίποτα να προσάψει στον γάμο τους, τον έστειλαν να σπουδάσει αρχαιολογία στο Λονδίνο και τη Βιέννη με έξοδα των καινούργιων, πλούσιων συγγενών του. Η πανεπιστημιακή μόρφωση ήταν το εισιτήριο για να μπει μετά και στην καλή κοινωνία.

Δεν την γλίτωσε όμως χωρίς να προσφέρει κι αυτός τον οβολό του. Η κυρία είχε πολύ έντονες σεξουαλικές ανάγκες, όπως συμβαίνει μερικές φορές με τους ανθρώπους της διανοητικής της κατάστασης. Ήταν υποχρεωμένος να την βολεύει, νύχτα μέρα. Πελιδνός κι εξαντλημένος σεργιάνιζε στο χωριό τρικλίζοντας στο πλευρό της συζύγου του, θέαμα που έκανε την Ιουλία, μια μεσίτρια που ήξερε όλα τα κουτσομπολιά της Κερύνειας, να μην αντέξει μια φορά και να μου πει: «Madame Lotti, fuck, fuck all the time. Is there nothing else to do?» Και με κοιτούσε όλο απορία με τα μεγάλα, μαύρα μάτια της.

Το Harbour Club στην άλλη άκρη του λιμανιού της Κερύνειας ήταν ό, τι έπρεπε για τους Άγγλους σνομπ και όσους θα ήθελαν πολύ να γίνουν. Το Octopus, το δικό μου μαγαζί, ήταν πιο πρωτότυπο. «That woman!“ – αυτή ήμουν εγώ. Το στιλ των μπαρ μας ήταν διαμετρικά αντίθετο. Οι ιδιοκτήτες του Harbour Club υποδέχονταν τους πελάτες τους με την επιτηδευμένη προφορά των ανώτερων τάξεων και σχεδόν κατουριόντουσαν πάνω τους από δουλοπρεπή έκσταση, όταν κάποιος σερ ή κάποια λαίδη με τίτλο ευγενείας τους τιμούσαν με την επίσκεψή τους.

Zitrone_05

Σε μένα ήταν διαφορετικά. Πέταγα έξω όποιον δεν μου άρεσε. Το έπαιρνα αυτό το δικαίωμα και ήμουν υποχρεωμένη να το παίρνω. Ήμουν μόνη, μια γυναίκα εκτεθειμένη σε κάθε είδους μηχανορραφίες και δυσκολίες. Βρισκόμουν διαρκώς σε στάση επαγρύπνησης. Μια γυναίκα που διηύθυνε μόνη της ένα μπαρ και ρεστοράν…; Για τους Έλληνες και τους Τούρκους μια γυναίκα ήταν ή νοικοκυρά και μάνα ή θήραμα. Μια ελκυστική γυναίκα σε ένα μπαρ ήταν κατά συνέπεια θήραμα. Μου έσουρναν χίλια δυο. Αλλά και οι ανταγωνιστές μου έχυναν το δηλητήριό τους για «αυτή τη γυναίκα». Περιμένετε, έλεγα μέσα μου, θα σας δείξω εγώ.

Η πρώτη δοκιμασία ήταν για μένα η επίσκεψη του Τούρκου αστυνομικού επιθεωρητή της Κερύνειας που είχαν τοποθετήσει οι Άγγλοι. Μπήκε στο Octopus λίγο μετά τα εγκαίνια συνοδευόμενος από άλλους τρεις Τούρκους κι άρχισε να περιεργάζεται το χώρο. Ο Ανδρέας, ο μπάρμαν μου, ένας Ελληνοκύπριος, μου ψιθύρισε αναστατωμένος: «Μάνταμ, μάνταμ, ο επιθεωρητής…» – «So what!» Ο Τούρκος άρχισε τις ερωτήσεις: «Ποια είστε; Είστε παντρεμένη; Έχετε παιδιά;» Κι άλλες πολλές βλακώδεις ερωτήσεις. Προφανώς δεν ήξερε το ξενοδοχείο Astoria, που είχα πριν με τον άνδρα μου στη Λευκωσία, ή δεν ήθελε να το ξέρει.

Του πρόσφερα ένα ποτό, το oποίο αρνήθηκε, και τον ρώτησα με τη σειρά μου: «And you, Sir, areyoumarried? Haveyougotchildren? And who are you anyway?» Ο Ανδρέας παραλίγο να λιποθυμήσει από την τρομάρα του. «Μάνταμ, μάνταμ…», ψιθύριζε σαστισμένος. Ύστερα από λίγη ώρα ο επιθεωρητής αποχώρησε με τη συνοδεία του χωρίς να έχει καταφέρει να με τρομοκρατήσει. Έτρεξα αμέσως στο τηλέφωνο. Ο επικεφαλής της αστυνομίας ήταν Άγγλος, ο Τσαρλς Μπ. Ήταν φίλος του Astoria κι έπαιζε συχνά μπριτζ με τον Άλεκ. «Charles?» – «Yes, my dear…» Του διηγήθηκα εν συντομία τα της επίσκεψης ενός από τους επιθεωρητές του. «Don’t worry! Εντάξει, δεν θα επαναληφθεί», με καθησύχασε.

Zitrone_10

Ένα πρωί είδα τον αντίπαλό μου στην αγορά. Φορούσε την αγγλική στολή αξιωματικού της αστυνομίας, κουνούσε με χάρη πέρα-δώθε το ραβδάκι του, όπως συνηθίζεται, και με πλησίασε χωρίς βιάση. «Goodmorning, madam.» Του έριξα μια γοργή, δηλητηριώδη, λοξή ματιά: «Morning.» – «Μάνταμ», συνέχισε, «γιατί είστε τόσο θυμωμένη μαζί μου;» Ώστε έτσι λοιπόν, σκέφθηκα, τα άκουσε από τον διοικητή του. «Δεν είμαι θυμωμένη» απάντησα, «απλά δεν μου αρέσει να μου κάνουν χαζές ερωτήσεις.» – «Χαζές ερωτήσεις;» – «Ναι! Are you married? Have you got children?» τονμιμήθηκαπαίρνονταςτούφοςτου. «Μάνταμ, δεν είχα κακή πρόθεση. Τι άλλο δηλαδή να ρωτήσει κανείς μια γυναίκα;»

Αυτό πια ήταν το άκρον άωτο! «Δεν είμαι γυναίκα», του εξήγησα. «No?» Με κοίταξε έκπληκτος, μετά στα χείλια του διαγράφηκε ένα κάπως περιπαικτικό χαμόγελο. «No!» επανέλαβα τόσο δυνατά, ώστε οι άνθρωποι γύρω μας έμειναν ακίνητοι. «No, I am a business-institution and nothing else. Είναι ξεκάθαρο;» – «Yes, Madam!» Έκανε ένα σβέλτο στρατιωτικό χαιρετισμό. Μετά μου έτεινε το χέρι του: «Είμαστε τώρα φίλοι;» – «Τώρα είμαστε φίλοι», απάντησα. Έγινε πραγματικά ένας καλός φίλος κι εγώ είχα την ησυχία μου. Αργότερα μου μίλησε γεμάτος υπερηφάνεια για την κόρη του που σπούδαζε νομικά στο Λονδίνο. Ώστε έτσι λοιπόν!

Στην Κύπρο το ένα καλοκαίρι διαδεχόταν το άλλο. Επί τέσσερα χρόνια το παραδεισένιο νησί βασανίστηκε από τις δραστηριότητες της ΕΟΚΑ. Η οδός Λήδρας μετατράπηκε σε «murder-mile». Στις ώρες της αιχμής, όταν οι Βρετανίδες έκαναν τα ψώνια τους, έπεφταν ξαφνικά πυροβολισμοί. Μια φορά είδα μια βαριά πληγωμένη Αγγλίδα να κείτεται στο πλακόστρωτο. Το νυφικό που μόλις είχε αγοράσει για την κόρη της βαφόταν με αίμα. Ο δρόμος είχε αδειάσει απότομα, στα μαγαζιά είχαν κατεβάσει τα ρολά. Ούτε ένα ποτήρι νερό δεν έφερναν στη βαριά τραυματισμένη οι συνήθως τόσο αξιαγάπητοι Έλληνες. Ένας Ελληνοκύπριος δημοσιογράφος, που ήταν πάντα πρώτος παρών όταν γινόταν φόνος προκειμένου να δώσει στην εφημερίδα του το μεγάλο ρεπορτάζ, αποδείχθηκε ότι ήταν ο δολοφόνος. Μετά την επίθεση πέταξε το όπλο σε μια κοπέλα. Κι αυτή έκρυψε το πιστόλι στην τσάντα της κι εξαφανίστηκε απαρατήρητη μέσα στο χάος που είχε προκληθεί. Όσο για τον δημοσιογράφο, είχε κάνει ολόκληρη σειρά επιθέσεων πριν τελικά συλληφθεί.

Zitrone_11

Οι Τούρκοι είχαν αρχίσει να ανησυχούν. Τι θα γινόταν μ’ αυτούς, αν ο Γρίβας κατάφερνε την ένωση με την Ελλάδα; Εκείνη την εποχή ήταν μια μειονότητα του είκοσι τοις εκατό περίπου. Ποια θα ήταν η μοίρα τους κάτω από μια ελληνική κυβέρνηση; Το 1957 δημοσιεύθηκε στην τουρκική εφημερίδα Halkim Sisi ένα άρθρο, στο οποίο αναφερόταν ότι η Τουρκία, μόνο σαράντα μίλια μακριά από την Κύπρο, είχε πολύ περισσότερα δικαιώματα στο νησί από ότι η Ελλάδα, που βρισκόταν χίλια μίλια μακριά. Τα μέτωπα σκλήραιναν και σύντομα εμφανίστηκε στους τοίχους και το σύνθημα «Η Κύπρος στους Τούρκους!» Ανάμεσα στα δυο εχθρικά στρατόπεδα επρόκειτο να κυλήσει ακόμα πολύ αίμα.

Η ζωή στην Κερύνεια συνεχιζόταν με σχετική ανεμελιά. Που και που ακούγαμε τον μακρινό βρόντο μιας βόμβας που είχε εκραγεί. Μερικές φορές Άγγλοι στρατιώτες που κατέβαιναν από τα βουνά του Τρόοδος τάραζαν την ηρεμία μας. Άγρια αγόρια! Εξαγριωμένοι, απογοητευμένοι, ταπεινωμένοι από τις αποτυχίες τους ήταν έτοιμοι να τα κάνουν γυαλιά καρφιά. «Εξαφανισθείτε», φώναζα στους Έλληνες υπαλλήλους μου, «εξαφανισθείτε! Θα τα βολέψω μόνη μου.» Θρονιαζόμουν λοιπόν πίσω από το μπαρ και υποδεχόμουν τους επιθετικούς πελάτες μου με ένα αστραφτερό χαμόγελο. Κοπανούσαν τα πολυβόλα πάνω στα τραπέζια, παράγγελναν ποτά ουρλιάζοντας. «Ε, εσύ», με ρωτούσαν, «είσαι Ελληνίδα ή Τουρκάλα;» – «Ούτε το ένα, ούτε το άλλο», απαντούσα. «I am as british as you are.» Τέλος πάντων, κατά κάποιον τρόπο ήμουν όντως Αγγλίδα. Αχ, μονίμως αυτά τα προβλήματα με την εθνικότητα! Πώς το έλεγε εκείνο το ωραίο τραγουδάκι της Μαρλένε Ντίτριχ: «Δεν ξέρω σε ποιον ανήκω … τελικά ανήκω μόνο σε μένα.»

1991 Wuppertal 2 (c) Moira Mücke

«Παιδιά», τους είπα για πολλοστή φορά, «the first drink is on the house.» Όλα πήγαιναν καλά μέχρι που ένας πολύ έξυπνος βούτηξε ένα μπουκάλι ουίσκι από το ράφι και το έχωσε στο αμπέχονό του ενώ οι άλλοι γελούσαν. Λοιπόν, τώραείχεέρθειηώρα – to be or not to be. Πώς να περισώσω την κατάσταση; Θα όρμαγαν τώρα όλοι μαζί στις μπουκάλες πάνω στα ράφια πίσω από το μπαρ; «Wonderful, bravo», είπα απόλυτα ήρεμη και χειροκρότησα με θαυμασμό. «Look at him! Δεν είναι γενναίος, δεν είναι θαρραλέος; Κλέβει από μια μόνη γυναίκα ένα μπουκάλι ουίσκι. Μπράβο!» Και χειροκρότησα πάλι δυνατά. Σιωπή αμηχανίας. «Ε», είπε κάποιος, «put that bottle back – βάλε το μπουκάλι στη θέση του!» Αχ, αυτοί οι Εγγλέζοι μου, πόσο τους λατρεύω! Αυτός είναι ο φίνος βρετανικός τρόπος, πάντοτε fair play. Ήμουν ενθουσιασμένη: «Drinks on the house! Άλλο ένα ποτό κερασμένο για την παρέα!» Χωρίσαμε σαν φίλοι.

zitronecover2

 

Mετάφραση: Σπύρος Μοσκόβου. Απόσπασμα από: Lotti Huber, Diese Zitrone hat noch viel Saft! Ein Leben (Αυτό το λεμόνι είναι ακόμα ζουμερό! Μια ζωή), Eκδόσεις diá, Βερολίνο. Φωτό: Αρχείο Lotti Huber και Moira Mücke, από την ίδια έκδοση.

Schreibe einen Kommentar