Lächeln im Frühling und im Winter Schnee

Eine Wanderung durch das Troodos-Gebirge mit Aimilios Solomou, Schriftsteller

Kommen Sie mit auf eine Wanderung durch das eindrucksvollste und abwechslungsreichste Gebirge Zyperns! Unser Reiseführer ist der Schriftsteller Aimilios Solomou, der uns an skurill geformten Baumstämmen, modrig duftenden Pilzen und zarten Krokussen vorbeiführt. Freuen Sie sich auf seinen letzten, mit dem Europäischen Literaturpreis 2013 ausgezeichneten Roman, der in diesem Frühjahr im Verlag der Griechenland Zeitung in der Übersetzung von Michaela Prinzinger erscheint. Mehr zum Autor erfahren Sie im diablog-Personenlexikon “Who is who“. Nina Bungarten hat den Reisebericht aus dem Griechischen übertragen. Die Illustration stammt – wie immer in unserer Reise-Serie – von Yorgos Konstantinou.

ZYPERNartemisDE
©Yorgos Konstantinou

Wenn einen der Alltag extrem belastet, wenn man sich in der Stadt bedrückt und gestresst fühlt, wenn sich die Sorgen wie Gift in Seele und Körper ausbreiten (nein, es geht jetzt nicht Richtung „Don’t worry, be happy“ von Bobby McFerrin), dann ist ein ausgiebiger Waldspaziergang ein gutes Gegenmittel.

Glücklicherweise erhebt sich schon eine gute Fahrtstunde von Nikosia entfernt das Troodos-Gebirge – geomorphologisch gesehen die „Wirbelsäule“ Zyperns.

Dort, unter seinem höchsten Gipfel, dem Olymp (Chionistra), auf 1820-1860 Metern, gibt es viele Naturpfade, die gut ausgeschildert und für Wanderungen geeignet sind.

Es ist mitten im Herbst. Wir lassen das Auto in der Kurve stehen, ein paar Kilometer vor dem Olymp, auf dem kleinen Parkplatz mit der Wanderkarte, auf der auch der Artemis-Pfad abgebildet ist. Der Pfad gehört zum Troodos-Nationalpark und ist Teil des Programms NATURA 2000. Der 7 km lange Weg ist ein Rundweg. Man geht knappe drei Stunden eine durchschnittlich anspruchsvolle Route und gelangt dann an den Ausgangspunkt zurück.

Solomou_1
©Aimilios Solomou

Wir tauchen ein in den Wald. In denselben alten dichten Wald des Troodos-Gebirges, dessen reicher Baumbestand im Altertum dem Schiffsbau und dem Kupferabbau diente. Die Schilder geleiten uns auf unserer Wanderung. Es ist kalt. Uns klappern die Zähne. Atemwölkchen steigen auf. Blätter und Kiefernnadeln knirschen unter den Schuhen. Die Zweige der Bäume streicheln uns fast, links und rechts erheben sich Schwarzkiefern (Pinus nigra). Sie wirken wie ein Geisterwald in Habachtstellung. Durch die Wipfel scheint eine trübe, kraftlose Sonne. Über der Schlucht steigt der morgendliche Nebel auf. Ohne recht zu wissen, warum, fallen uns folgende Zeilen ein: …die Geister der Heiligen / steigen wie silberner Nebel / auf in himmlische Höhen, und Licht und Glanz ergießen sich in die Flüsse. Es sind Zeilen von A. Kalvos aus seiner Ode: „An die Hagarener“.

Solomou_2
©Aimilios Solomou

Die Baumstämme auf den Berggipfeln ragen wie gespenstische Riesen aus dem Nebel auf. Irgendwo in der Ferne sind Vogelschreie zu hören.
Die Vegetation wird nun immer üppiger. Auf den Holzschildern des Forstreviers stehen die griechischen und lateinischen Namen der Büsche: Kretische Berberitze (Berberis cretica) und die Pfennigblättrige Zwergmispel (Cotoneaster nummularia). Wir lokalisieren die einheimischen Blumen: die Euphorbia cassia und die Troodos- Kamille (Anthemis ploutonia), an anderer Stelle das gelbe Troodos-Steinkraut (Alyssum troodi) und die Troodos-Katzenminze (Nepeta troodi).

Wir treffen auf den berühmten Färberbaum oder Gerber-Sumach (Rhus coriaria). „Rous“ im Altertum, dessen Blätter einst zum Gerben sehr begehrt und an den Steilhängen nur unter großen Mühen zu pflücken waren, den mutigen Sammlern aber ein gutes Einkommen bescherten. Seine Früchte werden auch als Gewürz verwendet.

Solomou_3Solomou_4

Wir geben uns dem Zauber ringsum hin, und sind bereit mit dem Fotoapparat in der Hand, das Mysterium zu verewigen. Was für eine unglaubliche Ruhe! Stille. Wir sind allein im reinsten Paradies. Wie Adam und Eva. Und bald die erste Überraschung: Weiße Pilze (Russola delica), dicht an dicht, eine ganze Familie, sprießen zwischen Kiefernnadeln und Baumstümpfen hervor, als wollten sie die ganze Welt hochstemmen. Genau das richtige für eingelegtes Gemüse, das den ganzen Winter über als Beilage auf den Tisch kommt. Jetzt sind wir wachsam, gehen langsamer und halten nach allen Seiten Ausschau. Wir verlassen den Pfad und wandern über die Hänge. Überall sprießen Pilze. Wir sammeln sie ein und füllen unsere Rucksäcke fast bis oben hin. Wenn wir die Büsche streifen, verbreitet sich ein wunderbarer Duft. Es sind die ätherischen Öle des Troodos-Salbei mit seinen breiten Blättern (Salvia willeana). Wir pflücken einige Zweiglein mit den Blättern. Am Abend vor dem Kamin werden wir einen wunderbaren Tee genießen.

Solomou_9
©Aimilios Solomou

Nun nimmt die Vegetation ab. Die Berge sind fast kahl. Hier herrscht der Stinkende Wacholder vor (Juniperus foetidissima). Wir zerreiben seine Blätter zwischen unseren Fingern. Darüber hinaus umgibt uns der bekannte dezente Duft der Zeder. Ihr Holz ist hart und robust. Früher wurden Truhen aus ihm gefertigt, weil der Geruch die Motten aus den Kleidern vertrieb. Ringsum erheben sich die Überreste abgestorbener Bäume, die von Schnee und Wind ganz unterschiedlich und seltsam geformt sind und wie ausgebleichte Gerippe aussehen. Die Baumstümpfe sind wichtig für das biologische Gleichgewicht des Waldes, für den Mulch, als Lebensraum für Käfer und Insekten. Die trockenen Zweige markieren den Himmel. Wir strecken die Hände aus und berühren die nackten, von der Rinde befreiten und windgegerbten Stämme. Sie sind so glatt, als hätte ein Schreiner sie poliert. Sie wirken wie die Skulpturen eines genialen Bildhauers. Wenn man einen guten Blick und ein wenig Fantasie hat, kann man menschliche Gestalten, Körperteile, grimmige Gesichter, Riesen, Feen und Hexen erkennen. Es sind die Waldgeister.

Solomou_8
©Aimilios Solomou

Die Bilder könnten einem amerikanischen Western entstammen. Wir kommen uns vor, als wanderten wir am Hang eines schlummernden Vulkans entlang. Die Landschaft ist reich an Gestein und Mineralien in verschiedenen Farbtönen von Grün über Gelb bis Rot und Braun. Auf den Schildern stehen die Namen: Harzburgit, Dunit, Gabbro, Pyroxenit. An einigen Stellen begegnen wir Oberflächengrabungen (Abräumhalden), die vor ein paar Jahren für den Chromit-Abbau geöffnet worden sind. Auf dem Atalante-Pfad etwa, der auf dem Troodos-Platz beginnt und ein Rundweg von 14 km ist, trifft der Wanderer auf unterirdische Chromitminen.

Wie unser Führer schreibt, ist eine Wanderung auf dem Gipfel des Troodos überraschenderweise so, als spaziere man auf dem äußeren Erdmantel. Das ist einzigartig und so nur an wenigen Stellen der Welt anzutreffen. Es steht dort wörtlich: „Der Harzburgit ist der schwer schmelzbare Rest, der nach dem Abschmelzen des oberen Erdmantels ca. 60 Kilometer unter dem Thetischen Meeresgrund und dem Magma basaltischer Zusammensetzung geblieben ist, aus dem die übrigen Gesteine des ophiolitischen Massives vor 92 Millionen Jahren stammten.“

Solomou_5Solomou_6

Bald wird die Vegetation wieder dichter. Wir setzen uns auf eine Bank und ruhen uns, fast auf halber Strecke, aus. Hauptsächlich, um den wunderschönen Ausblick zu genießen, der sich zwischen den Bäumen bis hinunter zum Fuße der Gebirgskette und der Ebene eröffnet. In der Thermoskanne haben wir Kaffee dabei. Genau das richtige jetzt. Hier muss man nicht die Augen schließen, um zu träumen. Man befindet sich schon mitten im Traum. Wir können bis weit hinten im Süden der Insel das Meer im Sonnenlicht glitzern sehen. An einem anderen Punkt, auf der gegenüberliegenden Seite, werden wir dann gegen Ende der Wanderung die Ebene bis zur Gebirgskette des Pentadaktylos im Norden sehen können.

Wir setzen unseren Weg fort. Plötzlich sprießt vor uns zwischen Kiefernnadeln unversehens Krokus (Crocus veneris) hervor, eindrucksvoll, doch ganz zart. Weiß mit einem Hauch von Rosa, bildet er den absoluten Gegensatz zu den herbstlichen Farben ringsum. Eine Schöpfung, die stirbt, um im Frühling wieder geboren zu werden. Wir halten ihn auf einem Foto für die Ewigkeit fest, genauso wie andere Blumen, die am Wegesrand blühen.

Solomou_10
©Aimilios Solomou

Dann stoßen wir auf eine Gruppe wilder Rosen, Rosa chionistrae. Wir probieren ihre roten Früchte. Sie haben einen säuerlichen, aber angenehmen Geschmack und sind hervorragend geeignet für Tee und Marmelade.

In der nächsten Biegung erwartet uns noch eine Überraschung: Ruinen tauchen rechts und links des Pfades auf. Es handelt sich um die „Tisiá“, die Mauern der Alten Stadt, die hier provisorisch 1570-1571 als letzter Brückenkopf errichtet wurden von venezianischen Soldaten, die Zuflucht suchten während der gewaltsamen Einnahme der Insel durch die Osmanen. Wir gehen zwischen Pinien und den Ruinen, der ehemaligen Mauer, den Trümmerhaufen hindurch, die einst, wie wir vermuten, Zufluchtsort für die Flüchtlinge waren, die sich hier versteckt hielten.

Wir stellen uns die Furcht in ihren Augen vor. In der vollkommenen Stille der Einsamkeit und des Waldes konnten jeden Augenblick die Invasoren kommen und mit ihnen auch der Tod. Ob wohl in kalten, unheimlichen Winternächten hier oben noch ihre angstvollen Schreie zu hören sind?

Von hier an wird die Vegetation noch einmal üppiger. Jetzt dominiert außer der schwarzen Pinie auch das Buschwerk in seiner reichhaltigen Farbenpracht die Landschaft. Der Weg führt zwischen Echten Mehlbeeren (Sorbus aria) hindurch. Die Beeren haben eine intensive rote Farbe. In diesem Paradies gibt es keine böse Schlange!

Als wir davon kosten, schmecken sie etwas herb, aber eindeutig nach Apfel. Wir füllen unseren Beutel. Weiter hinten leuchtet uns wieder eine rote Frucht entgegen, diesmal die Walderdbeere (Arbutus andrachne oder Greek Strawberry), süß und lecker.

Solomou_11
©Aimilios Solomou

Erdbeeren und Äpfel eignen sich gut für Marmelade. In anderen Gegenden stellt man auch Likör und Tsipouro daraus her.

Auf der letzten Wegstrecke geht es leicht bergan. Es ist das „Steilstück“. Wir laufen zur Skihütte. Über uns schweben die Drahtseile des Sesselliftes, der die Skifahrer zur Spitze bringt. Sie hängen nackt und leer über den Pinien und Felsen. Unten auf felsigem Grund stehen wie ausgemustert in Reih und Glied die Sessel aus Metall. Wir denken, dass Zypern einzigartig ist mit seinen vielen Besonderheiten und Gegensätzen. Im Winter kann man im Troodos-Gebirge Ski fahren und am selben Tag nach nur einer Stunde Fahrt zu den sonnigen Stränden der Insel gelangen und mit ein wenig Kühnheit ins (eigentlich nie unter 17 Grad) kalte Wasser springen.

Solomou_12Solomou_13

Als wir uns dem Ende der Strecke nähern, erhebt sich vor uns eine imposante, über 500 Jahre alte Schwarzkiefer. Auf dem zugehörigen Schild steht zu lesen, dass die Schwarzkiefer schon hier stand, als 1497 Vasco da Gama das Kap der Guten Hoffnung hinter sich ließ und Afrika umsegelte. Vielleicht auch noch vor der Entdeckung Amerikas durch Christoph Kolumbus, denken wir. Dann gehen wir durch ein weiteres Heer aufrechter Stämme, die hoch in den Himmel ragen und den bewölkten Himmel verdecken. Zu ihren „Füßen“ liegt eine Schicht vertrocknetes Farn. Rasch gehen wir weiter. Gleich wird es regnen. Links und rechts die wilden Erdbeer- und Mehlbeerbäume, als stünden sie zum Abschied Spalier. Warum sind die meisten wilden Früchte des Waldes so leuchtend rot? Diese Frage beschäftigt uns.

Solomou_14Solomou_15

Wir überqueren die Hauptstraße und befinden uns wieder am Ausgangspunkt. Auf dem kleinen Parkplatz stehen lauter Mietwagen. Wahrscheinlich Touristen, die das Wandern lieben. Werden sie wohl zurück sein, bevor das Gewitter losbricht? Es ist später Vormittag. Wir haben unsere Batterien mehr als reichlich aufgefüllt mit Bildern, Farben, Gerüchen und Klängen des mediterranen Waldes. Und mit Stille. Bis zum nächsten Mal.

Bis dahin betrachten wir die Gebirgskette aus der Ferne und flüstern auf dem Weg leise die Verse von Vassilis Michailidis aus dem Gedicht „Troodos“:

Da, der höchste Berg, der dort hinten steht
unbeugsam, stolz und voller Leben,
den Süden als Gewand, die Wolken als Krone.
Lächeln im Frühling und im Winter Schnee
auf seiner Erde kiefernreich, auf seiner schattenspendenden Erde.
Aus der Hand Gottes fließt Freude,
es spielen und singen die Vögel in den Bäumen und den Blumen
und die Bächlein des Himmels auf seinen Felsen Lieder.

Übersetzung: Nina Bungarten. Fotos: Aimilios Solomou. Illustration: Yorgos Konstantinou.

1 Gedanke zu „Lächeln im Frühling und im Winter Schnee“

  1. Wunderschöner Bericht. Ja, genauso haben wir es erlebt. Das Wandern war ein Genuß ! Ein schöneres Zypern kennen wir nicht.

    Christa Zimmermann

    Antworten

Schreibe einen Kommentar

Χαμόγελο την άνοιξη και χιόνια το χειμώνα

Μια περιήγηση στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Τροόδους με τον Αιμίλιο Σολωμού, συγγραφέα

Ακολουθήστε μας στην περιήγηση της εντυπωσιακότερης οροσειράς της Κύπρου που προσφέρει μια μεγαλειώδη εναλλαγή φύσης! Ξεναγός μας είναι ο συγγραφέας Αιμίλιος Σολωμού, που μας οδηγεί σε κορμούς δέντρων με ιδιότυπα σχήματα, μανιτάρια με μυρωδάτη μούχλα και ντελικάτους κρόκους. Περιμένουμε με χαρά το τελευταίο του μυθιστόρημα, το οποίο τιμήθηκε με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας 2013 και που θα εκδοθεί την άνοιξη στον εκδοτικό οίκο τής Griechenland Zeitung σε μετάφραση τής Μιχαέλα Πρίντσιγκερ. Περισσότερες πληροφορίες για τον συγγραφέα θα βρείτε στο λεξικό προσώπων «Who is who» του diablog. Η Νίνα Μπούνγκαρτεν μετέφερε το οδοιπορικό αυτό στα γερμανικά. Η εικονογράφηση προέρχεται, όπως πάντα στην ταξιδιωτική μας σειρά, από τον Γιώργο Κωνσταντίνου.

ZYPERNartemisGR
©Yorgos Konstantinou

Όταν η καθημερινότητα σε πλακώνει επικίνδυνα, όταν αισθάνεσαι καταθλιπτική την πόλη να σε συντρίβει, όταν το άγχος συσσωρεύεται σαν τις τοξίνες στην ψυχή και το σώμα σου (όχι, δεν το πάμε στο γνωστό τραγούδι του Bobby McFerrin “Don’t worry be happy”), τότε το αντίδοτο είναι ένας χορταστικός περίπατος στο δάσος.

Κι ευτυχώς, σε μια ώρα και κάτι από τη Λευκωσία υψώνεται το Τρόοδος, η κεντρική ραχοκοκαλιά που δεσπόζει στη γεωμορφολογία της Κύπρου.

Εκεί, κάτω από την υψηλότερη κορφή, τον Όλυμπο (Χιονίστρα), στα 1820-1860 μέτρα, και στη γύρω περιοχή, υπάρχουν πολλά μονοπάτια της φύσης, πλήρως σηματοδοτημένα και διανοιγμένα στο δάσος.

Είναι μέσα φθινοπώρου. Αφήνουμε το αυτοκίνητο στη στροφή, λίγα χιλιόμετρα πριν τον Όλυμπο, στον μικρό χώρο στάθμευσης, μπροστά στο χάρτη που αποτυπώνει τη διαδρομή στο Μονοπάτι Άρτεμις. Το μονοπάτι περιλαμβάνεται στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Τροόδους και είναι ενταγμένο στο πρόγραμμα NATURA 2000. Η διαδρομή μήκους επτά χιλιομέτρων είναι κυκλική, επανέρχεται δηλαδή στο σημείο εκκίνησης. Η πεζοπορία διαρκεί γύρω στις τρεις ώρες σε ομαλό έδαφος.

Solomou_1
©Aimilios Solomou

Χωνόμαστε στο δάσος. Αυτό το ίδιο αρχαίο, πυκνό δάσος του Τροόδους που στην αρχαιότητα έδινε την άφθονη ξυλεία του για την κατασκευή καραβιών, την εξόρυξη και την εκμετάλλευση του χαλκού. Οι πινακίδες σηματοδοτούν την πορεία μας. Κάνει κρύο. Τα δόντια χτυπάνε. Η άχνα από την ανάσα μας δραπετεύει ψηλά. Στο μονοπάτι τα πεσμένα φύλλα και οι πευκοβελόνες τρίζουν κάτω από τα παπούτσια μας. Τα κλαδιά των δέντρων σχεδόν μας χαϊδεύουν, δεξιά αριστερά υψώνονται πεύκα (Pinus nigra). Ένας στοιχειωμένος στρατός σε στάση προσοχής. Ανάμεσα στις κορφές τους διακρίνεται ένας ήλιος θαμπός, αδύναμος. Από τις χαράδρες ανεβαίνει η πρωινή υγρασία. Και χωρίς να ξέρουμε γιατί θυμόμαστε …των οσίων τα πνεύματα /ως αργυρέα ομίχλη/τα υψηλά αναβαίνει/και εις ποταμούς διαλύεται/φωτός και δόξης. Είναι στίχοι του Α. Κάλβου από την ωδή του “Εις Αγαρηνούς”.

Solomou_2
©Aimilios Solomou

Στις βουνοκορφές οι κορμοί προβάλλουν μέσα από την πάχνη σαν στοιχειωμένοι γίγαντες. Κάπου μακριά, μες στην ερημιά, ακούγονται κρωξίματα πουλιών.

Καθώς προχωρούμε, η βλάστηση γίνεται όλο και πιο πλούσια. Ξύλινες πινακίδες του Τμήματος Δασών αναγράφουν τα ελληνικά και τα λατινικά ονόματα των θάμνων: Βερβεριτζιά (Berberis cretica) και Αγριοκυδωνιά (Cotoneaster nummularia). Εντοπίζουμε τα ενδημικά λουλούδια: την Ευφόρβια του Τροόδους (Euphorbia cassia) και την Άνθεμις Πλουτώνια (Anthemis ploutonia). Αλλού το Άλυσο του Τροόδους (Alyssum troodi) και τη Νεπέτα του Τροόδους (Nepeta troodi). Θα συναντήσουμε και το περίφημο ρούδι (rhus coriaria), «ρους» κατά την αρχαιότητα, τα φύλλα του οποίου κάποτε ήταν περιζήτητα για τη βυρσοδεψία και απέφεραν ένα γερό εισόδημα σε όσους είχαν το κουράγιο να το συλλέξουν με κόπους και βάσανα στις απότομες πλαγιές. Οι καρποί του χρησιμοποιούνται και ως μπαχαρικό.

Solomou_3Solomou_4

Αφουγκραζόμαστε τη μαγεία γύρω μας, με τη φωτογραφική μηχανή στο χέρι, έτοιμοι να απαθανατίσουμε το μυστήριο. Τι απίστευτη ησυχία! Γαλήνη. Είμαστε μόνοι σ’ έναν ανόθευτο παράδεισο. Πρωτόπλαστοι. Και σε λίγο, νά η πρώτη έκπληξη. Τα λευκά άγρια μανιτάρια (Russola delica), το ένα δίπλα στο άλλο, μια οικογένεια, ανασηκωμένα μέσα από τις πευκοβελόνες και τα κούτσουρα, σαν να θέλουν να σηκώσουν στην πλάτη τους τον κόσμο. Ό, τι πρέπει για τουρσί, συνοδευτικό για το τραπέζι στη διάρκεια του χειμώνα. Τώρα είμαστε υποψιασμένοι. Κοιτάμε γύρω γύρω, βραδυπορούμε. Βγαίνουμε από το μονοπάτι και περπατάμε στις πλαγιές. Τα μανιτάρια ξεφυτρώνουν παντού. Τα μαζεύουμε και σχεδόν γεμίζουμε το σακίδιο στην πλάτη μας. Καθώς αγγίζουμε και παραμερίζουμε τους θάμνους, απελευθερώνεται ένα υπέροχο άρωμα. Είναι τα αιθέρια έλαια του φασκόμηλου του Τροόδους με τα πλατιά του φύλλα (Salvia willeana). Κόβουμε μερικά κλαράκια με φύλλα. Το βράδυ, μπροστά στο τζάκι θα απολαύσουμε ένα υπέροχο αφέψημα.

Solomou_9
©Aimilios Solomou

Τώρα πια η βλάστηση αραιώνει. Τα βουνά είναι σχεδόν γυμνά. Εδώ κυριαρχεί ο Αόρατος του Τροόδους (Juniperus foetidissima). Τρίβουμε τα φύλλα του στα χέρια μας. Η γνώριμη διακριτική μυρωδιά του κυπαρισσιού. Το ξύλο του είναι σκληρό κι ανθεκτικό. Παλιά έφτιαχναν μπαούλα μ’ αυτό, γιατί η μυρωδιά του έδιωχνε το σκόρο από τα ρούχα. Γύρω μας ξαπλωμένα ή όρθια ξεραμένα δέντρα, σαν ξασπρισμένα κουφάρια σε διάφορα, παράξενα σχήματα λόγω του χιονιού και των αέρηδων. Τα ξερά κλαριά τους σημαδεύουν τον ουρανό. Απλώνουμε την παλάμη κι αγγίζουμε τους γυμνούς, αποφλοιωμένους κι ανεμοδαρμένους κορμούς. Σαν κάποιος ξυλουργός να τους λείανε. Γλυπτά σμιλεμένα από έναν ιδιοφυή γλύπτη. Αν έχεις παρατηρητικότητα και λίγη φαντασία, θα διακρίνεις ανθρώπινες μορφές, ανθρώπινα μέλη, βλοσυρά πρόσωπα, γίγαντες, νεράιδες και μάγισσες. Είναι τα πνεύματα του δάσους. Τα κουφάρια των δέντρων είναι σημαντικά για την ισορροπία του δάσους, για τα σαπρόφυτα, τα ζωύφια και τα έντομα.

Solomou_8
©Aimilios Solomou

Οι εικόνες μοιάζουν βγαλμένες από αμερικάνικο γουέστερν. Κι εμείς σαν να περπατάμε στην πλαγιά ενός ανενεργού ηφαιστείου. Η περιοχή είναι πλούσια σε πετρώματα και ορυκτά. Αποχρώσεις του πράσινου, του κίτρινου, του κόκκινου και του καφέ. Οι πινακίδες αναγράφουν τα ονόματά τους: χαρζβουργίτης, δουνίτης, γάββρος, πυροξενίτης. Σε ορισμένα σημεία της διαδρομής θα συναντήσουμε επιφανειακά ορύγματα που ανοίχτηκαν πριν χρόνια για την εξαγωγή χρωμίτη (στο μονοπάτι Αταλάντη, που αρχίζει από την Πλατεία του Τροόδους, σε μια εξαιρετική κυκλική διαδρομή μήκους 14 χιλιομέτρων, ο πεζοπόρος θα αντικρίσει τις στοές υπόγειου μεταλλείου χρωμίτη).

Το εκπληκτικό, όπως αναφέρει ο οδηγός του Τμήματος Δασών, είναι πως στην κορφή του Τροόδους μοιάζει να περπατά κανείς στον Ανώτερο Μανδύα της γης, κάτι που είναι μοναδικό και μπορείς να συναντήσεις μόνο σε λίγα μέρη του κόσμου. Όπως καταγράφεται επί λέξει: «Ο χαρζβουργίτης είναι το δύστηκτο κατάλοιπο που παρέμεινε μετά τη μερική τήξη του Ανώτερου Μανδύα σε βάθη περίπου 60 χιλιομέτρων κάτω από τον βυθό του ωκεανού της Τηθύος και τη δημιουργία μάγματος βασαλτικής σύστασης, από το οποίο προήλθαν τα υπόλοιπα πετρώματα του οφιολιθικού συμπλέγματος πριν 92 εκατομμύρια χρόνια».

Solomou_5Solomou_6

Σε λίγο η βλάστηση αρχίζει πάλι να πυκνώνει. Καθόμαστε σ’ ένα παγκάκι να ξαποστάσουμε, σχεδόν στο μέσον της διαδρομής. Κυρίως, για να απολαύσουμε την υπέροχη θέα που ανοίγεται ανάμεσα στα δέντρα μέχρι κάτω χαμηλά στους πρόποδες της οροσειράς και τις πεδιάδες. Στο θερμός έχουμε καφέ. Ό, τι πρέπει. Εδώ δε χρειάζεται να κλείσεις τα μάτια για να ονειρευτείς. Βρίσκεσαι μέσα στο όνειρο. Το βλέμμα μας διακρίνει μέχρι πέρα μακριά τη θάλασσα να στραφταλίζει στον ήλιο, στο νότο του νησιού. Σε άλλο σημείο, στην αντίθετη πλευρά, προς το τέλος της διαδρομής, θα χαζέψουμε έπειτα την πεδιάδα μέχρι την οροσειρά του Πενταδαχτύλου στο βορρά.

Συνεχίζουμε. Και νά, ξαφνικά κάτω στα πόδια μας, ξεπροβάλλει ανάμεσα στις πευκοβελόνες ο Crocus veneris, εντυπωσιακός μα εύθραυστος. Λευκός με μιαν απόχρωση ροζ, βρίσκεται σε φανερή αντίθεση με τα φθινοπωρινά χρώματα γύρω του, την πλάση που πεθαίνει για να ξαναγεννηθεί την άνοιξη. Τον απαθανατίζουμε με τη φωτογραφική μηχανή, όπως κι άλλα άγνωστα σε μας λουλούδια της εποχής που θα βρούμε στη συνέχεια στο διάβα μας.

Solomou_10
©Aimilios Solomou

Κι ύστερα πέφτουμε πάνω σε μια συστάδα αγριοτριανταφυλλιών Rosa chionistrae. Δοκιμάζουμε τον κόκκινο καρπό τους. Υπόξινη, αλλά ευχάριστη γεύση. Ο καρπός είναι εξαιρετικός για αφέψημα και μαρμελάδα.

Στη στροφή, άλλη μια απρόσμενη έκπληξη. Ερείπια απλώνονται δεξιά κι αριστερά στο μονοπάτι. Είναι τα “Τεισιά” (Τείχη) της Παλιάς Χώρας που ανήγειραν πρόχειρα το 1570-1571 μ.Χ., ως ύστατο σημείο άμυνας, Ενετοί στρατηγοί, οι οποίοι κατέφυγαν εδώ στη διάρκεια της βίαιης κατάληψης του νησιού από τους Οθωμανούς. Βαδίζουμε ανάμεσα στα πεύκα και τα σκόρπια ερείπια, το μακρύ τείχος, τους σωρούς από πέτρες, που, πιθανολογούμε, ήταν κάποτε τα καταλύματα των κρυμμένων φυγάδων.

Φανταζόμαστε την αγωνία. Τον τρόμο στα μάτια τους. Μέσα στην απόλυτη ησυχία της ερημιάς και του δάσους να περιμένουν τους επιδρομείς να καταφτάσουν, ανά πάσα στιγμή, τον ίδιο το θάνατο. Άραγε, τις κρύες, στοιχειωμένες νύχτες του χειμώνα, να μπορεί ν’ ακούσει κανείς εδώ πάνω τις φωνές, να ακροαστεί την αγωνία τους;

Απ’ εκεί κι έπειτα, η βλάστηση πυκνώνει ξανά. Τώρα κυριαρχούν εκτός από τη μαύρη πεύκη και τα θαμνόδεντρα σε μια πανδαισία χρωμάτων. Το μονοπάτι ανοίγεται μέσα από τις αγριομηλιές (Sorbus aria). Το αγριόμηλο έχει έντονο πορφυρό χρώμα. Εδώ δεν υπάρχει ο κατηραμένος όφις!

Κόβουμε και δοκιμάζουμε. Λίγο στυφό, αλλά ναι, είναι η γεύση του μήλου. Γεμίζουμε το σακούλι. Πιο πέρα, πάλι ο κόκκινος καρπός, αυτή τη φορά, της κουμαριάς (Arbatus andrachne ή Greek Strawberry) γλυκός και νόστιμος.

Solomou_11
©Aimilios Solomou

Κούμαρα και αγριόμηλα για μαρμελάδα. Αλλού φτιάχνουν μ’ αυτά λικέρ και τσίπουρο.

Στο τελευταίο μέρος της διαδρομής, αρχίζουμε να ανηφορίζουμε ελαφρώς. Είναι το «δύσκολο» κομμάτι. Βαδίζουμε στο χιονοδρομικό καταφύγιο. Ψηλά αιωρούνται τα καλώδια του τελεφερίκ που μεταφέρουν τους χιονοδρόμους στην κορφή. Χάσκουν γυμνά πάνω από πεύκα και βράχια. Κάτω στο πετρώδες έδαφος, βαλμένα στη σειρά είναι παραταγμένα τα μεταλλικά καθίσματα, παροπλισμένα. Σκεφτόμαστε πως η Κύπρος είναι μοναδική για τις πολλές ιδιαιτερότητες και τις αντιθέσεις της. Το χειμώνα ο επισκέπτης μπορεί να επισκεφθεί το Τρόοδος για σκι και την ίδια μέρα να κατηφορίσει (μια ώρα δρόμος) και να φτάσει στις ηλιόλουστες παραλίες του νησιού και να βουτήξει στην κρύα (όχι και τόσο-μέχρι 17 βαθμούς κελσίου) θάλασσα, αν είναι λίγο τολμηρός.

Solomou_12Solomou_13

Καθώς πλησιάζουμε στο τέλος, μπροστά μας ορθώνεται επιβλητικό ένα υπεραιωνόβιο πεύκο ηλικίας άνω των 500 ετών. Στεκόμαστε και διαβάζουμε την πινακίδα μπροστά του. Μας πληροφορεί πως το πεύκο βρισκόταν εδώ, όταν ο Βάσκο ντα Γκάμα πέρασε το Ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας και περιέπλευσε την Αφρική, το 1497. Ίσως και πριν ο Χριστόφορος Κολόμβος ανακαλύψει την Αμερική, σκεφτόμαστε. Κι έπειτα, περνάμε ανάμεσα σε έναν ακόμα στρατό με ευθυτενείς κορμούς που χάνονται ψηλά, κρύβοντας τον συννεφιασμένο πια ουρανό. Στα «πόδια» τους απλώνεται ένα στρώμα ξεραμένες φτέρες. Βαδίζουμε γρήγορα. Θα ρίξει βροχή. Τώρα οι κουμαριές και οι αγριομηλιές με τους άγριους καρπούς τους μας συνοδεύουν δεξιά αριστερά σαν να μας ξεπροβοδίζουν. Αλήθεια, γιατί τα πλείστα άγρια φρούτα του δάσους έχουν τόσο έντονο κόκκινο χρώμα; Ιδού η απορία.

Solomou_14Solomou_15

Διασχίζουμε τον κεντρικό δρόμο, βρισκόμαστε πια στην αφετηρία. Ο μικρός χώρος στάθμευσης έχει γεμίζει με ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα. Μάλλον τουρίστες που αγαπούν την πεζοπορία. Άραγε θα καταφέρουν να φτάσουν στο τέρμα, πριν ξεσπάσει η καταιγίδα; Είναι ακόμα πρωί. Οι μπαταρίες μας έχουν γεμίσει και με το παραπάνω. Εικόνες, χρώματα, μυρωδιές, ακούσματα του μεσογειακού δάσους. Ηρεμία. Ως την επόμενη φορά.

Μέχρι τότε, θ’ αγναντεύουμε από μακριά την οροσειρά και στο δρόμο θα σιγοψιθυρίζουμε τους στίχους του Βασίλη Μιχαηλίδη από το ποίημα «Τρόοδος» (μελοποιήθηκε πρόσφατα από τον Λάρκο Λάρκου):

Νά το ψηλότερον βουνόν που στέκεται εκεί κάτω
Αγέρωχο, περήφανο κι όλο ζωή γεμάτο
Έχει χλαμύδα τη νοτιά, τα σύννεφα κορώνα
Χαμόγελο την άνοιξη και χιόνια το χειμώνα
Στη γην του την πευκόφυτον, την γην την εσκιωμένην
Από το χέρι του Θεού είν’ η χαρά χυμένη
Παίζουν και ψάλλουν τα πουλιά στα δέντρα, στα λουλούδια
Και τα ρυάκια τ’ ουρανού στους βράχους του τραγούδια

Φωτό: Αιμίλιος Σολωμού. Εικονογράφηση: Γιώργος Κωνσταντίνου.

Schreibe einen Kommentar