DANCE FIGHT LOVE DIE

Film über Mikis Theodorakis' Lebenswerk

Ab 10. Mai 2018 in den deutschen Kinos: DANCE FIGHT LOVE DIE. Michaela Prinzinger befragte das Künstlerpaar Ina und Asteris Kutulas zur Entstehungsgeschichte des Films, der auf Leben und Werk von Mikis Theodorakis fusst.

Asteris und Ina, ihr seid ein Künstlerpaar, das ich schon lange für seine vielfältigen Interessen bewundere. Ihr scheint mir immer auf der Suche nach neuen Ausdrucksformen zu sein. Vor zwei Jahren habe ich euch besucht, und ihr habt mir eine erste Materialsichtung für euren aktuellen Film DANCE FIGHT LOVE DIE gezeigt. Wie seid ihr mit den 600 Stunden Rohmaterial umgegangen, die ihr allein aus Asteris’ Aufnahmen von Mikis Theodorakis hattet? Wo sind diese Aufnahmen entstanden? Nach welchen Kriterien habt ihr das Material gesichtet?

Asteris: Die Aufnahmen entstanden zwischen 1987 und 2017 an etwa 100 Drehorten in über 30 Ländern. Sie waren eigentlich nicht dazu bestimmt, als Grundlage für einen „richtigen“ Film zu dienen. Ich machte sie damals, um die vibrierende künstlerische Energie, die ich damals um mich spürte, zu dokumentieren. Zu filmen, Tagebuch zu führen, Texte zu schreiben, Gedichte zu übersetzen – das alles gehörte für mich zu unserem damaligen Leben „in der Kunst“. Und die Zusammenarbeit mit Mikis führte mich geradewegs in die Welt der Musik, der Poesie, der Philosophie – die Aufnahmen sind voll „davon“. Jahrzehnte später kam Ina auf die Idee, dieses Material für einen „ganz anderen Film“ zu nutzen, was mir die Möglichkeit gab, darüber nachzudenken, ein neues Musikfilmgenre zu erschaffen, das wir – in Ansätzen – bereits mit „Recycling Medea“ begründet hatten.

Ina: Zunächst wurde das gesamte von Asteris gefilmte Material, also 600 Stunden, von mir gesichtet, um überhaupt einen Überblick darüber zu haben, was konkret vorhanden und in welchem Zustand das Material ist. Etliches lag längere Zeit im Archiv. Neues kam immerfort hinzu. Das Logging dauerte mehr als 1.700 Stunden und passierte in etwa neun Monaten.

Asteris entwickelte dann eine Struktur für den Film, also das Konzept war bereits während des Sichtungs-Prozesses fertig. Er folgte darin einem Prinzip, das Theodorakis für seine Komposition entwickelt hatte: den von ihm als solches bezeichneten „Lied-Fluss“. Asteris übertrug dieses Theodorakissche Kompositions-Prinzip in den Bereich des Films, entwickelte also auf diese Art und Weise eine „Film-Fluss“-Struktur, auf der DANCE FIGHT LOVE DIE basiert.

Ina und Asteris Kutulas
Ina & Asteris Kutulas, 1987, © by Gottfried Bräunling

Ihr wechselt zwischen Archivaufnahmen und gefilmten Szenen, die teilweise rätselhaft wirken und einen poetischen Kommentar zu dem Dokumentarmaterial zu bilden scheinen.

Ina: Die so genannten fiktionalen Stummfilm-Szenen ermöglichen jedem Betrachter seine eigene Interpretation. Im Abspann unseres Films wird darauf verwiesen, dass die fiktionale Story – mit den beiden Hauptdarstellern Sandra von Ruffin und Stathis Papadopoulos – von der Marina-Panaretos-Akar-Story aus Theodorakis’ Autobiographie inspiriert ist. Das, was sich da ereignet, ist so etwas wie ein Märchen, das dazu dient, verschiedene Persönlichkeitsaspekte künstlerisch zu thematisieren. Panaretos und Akar verkörpern zwei Seiten einer männlichen Figur, die hier in zwei Männerfiguren „aufgespalten“ wurde. Wir lassen im Film diese Story nicht auf Kreta spielen, sondern haben sie ins Hier und Heute, nach Berlin geholt. Uns ging es darum, die unterschiedlichen Temperamente zu thematisieren und die Frage zu stellen: Was ist einem wichtiger im Leben – Apoll oder Dionysos, das Geistige oder das Körperliche, wo setzt man wann die Priorität, gibt es ein Gleichgewicht, für wen entscheidet sich Marina, für den Dichter oder für den Tänzer, für den Liebhaber oder für den Geschäftsmann? Das Ganze ist natürlich symbolisch gemeint – man muss es auch nicht unbedingt „verstehen“ – und als „Komödie“ gedreht.

Wie hat sich langsam aus diesem Rohmaterial für euch eine Erzählung, eine Struktur herausgeschält? Wie fand der Film seine Form?

Asteris: „Die Geburt des Films aus dem Geiste der Musik“ – das war letztendlich für mich der wichtigste ästhetische Ansatz für die Strukturierung des Films. Und obwohl es sich hierbei um ein Roadmovie handelt, das sehr „anarchisch“ rüberkommt, so hat es doch einen ganz klaren – ich würde sagen „mathematischen“ – Aufbau. Aber am Schluss zählte für mich nur eins: ein spannendes Film-Erlebnis zu schaffen. Ich wollte also diese zwei – sich scheinbar diametral gegenüberstehenden – Pole vereinen: einen Avantgarde-Film machen, der total emotional ist und Gänsehaut erzeugt.

Ina: Ich möchte auch erwähnen, dass ich Asteris’ Idee der „Satellite“-Clips, von denen ja bereits einige im Internet zu sehen sind, für ein sehr spannendes Zusatz-Projekt halte, das zum Film dazugehört. Möglicherweise ist mit DANCE FIGHT LOVE DIE nicht nur ein neues Musikfilmgenre entstanden, sondern eventuell ist es auch der erste Film, zu dem solche Art von Clips entstehen, die nicht zu verwechseln sind mit Trailern oder Teasern. Metaphorisch gesagt: Der Film an sich ist wie ein „Mutterplanet“, der von Satelliten umkreist wird. Ich denke, die Machart des Films ermöglicht das. Der Film an sich ist ein Kunstwerk, in dem sich zahlreiche „kleinere“ Kunstwerke (Clips) finden. Deshalb funktioniert auch jeder Satellite-Clip, weil es immer ein eigenes „kleines“ Kunstwerk ist. Ein befreundeter Filmemacher sagte bereits: „Asteris, die Idee werd ich klauen.“ Ich könnte mir vorstellen, dass das für etliche Musikfilmmacher eine Chance bietet, sich kreativ „auszutoben“.

YouTube

Mit dem Laden des Videos akzeptieren Sie die Datenschutzerklärung von YouTube.
Mehr erfahren

Video laden

Andererseits gebt ihr dem Film eine chronologische Struktur mit den Meilensteinen der griechischen Geschichte im letzten Jahrhundert und Mikis Theodorakis als Protagonisten.

Ina: Der Film nimmt Bezug auf die jüngere griechische Geschichte und somit auf etliche Ereignisse, deren Zeitzeuge Theodorakis wurde, nicht nur, weil er sie miterlebt hat, sondern vor allem, weil viele Texte, die er vertont hat, darauf explizit Bezug nehmen. Man denke nur an „Axion esti“ von Odysseas Elytis, „Romiosini“ von Jannis Ritsos oder „Im Belagerungszustand“ von Rena Chatzidaki. Die Poesie und die Collagetechnik haben einen sehr starken Einfluss auf unseren Film und auch auf dessen Charakter. Der Film bezieht den Betrachter, seine Rückerinnerung und seine Vorausahnung mit ein. Der Film wird eigentlich vom hochkomplex arbeitenden Geist des Betrachters zusammengehalten. Und je mehr Kenntnisse der Betrachter von all dem, was ihm vor Augen tritt, hat, desto spannender wird dieser Film für ihn sein, weil sich ihm immer mehr Bezüge, Ebenen, Querverbindungen offenbaren. Aber selbst, wenn man Theodorakis und sein Werk gar nicht kennt, wird man in diesen Film-Fluss regelrecht hineingesogen und emotional nicht mehr losgelassen.

Was verkörpert Mikis für euch und für die heutige Zeit? Er ist ja schon fast ein Relikt der Geschichte. Oder seht ihr das anders?

Asteris: Der Film offenbart den Komponisten Theodorakis als musikalischen und geistigen Anarchisten. Joseph Beuys hat das „Gesamtkunstwerk Mikis“ Mitte der siebziger Jahre als eine „soziale Plastik“ bezeichnet. Meiner Meinung nach ist dieser Typus von „Künstler“ heute interessanter denn je. Das, was er hervorbringt, ist lebendig, pflanzt sich fort, spricht die Menschen an, und zwar auf einem ästhetisch sehr hohen Level.

DANCE FIGHT LOVE DIE versteht sich als zweiter Teil einer Tetralogie, die mit RECYCLING MEDEA begann und mit ANTIGONE und ELEKTRA fortgeführt werden soll. Übertitel der Tetralogie lautet „Thanatos“, der Tod. Was sagt euch und den Zuschauern der Tod als Antithese des Lebens? Welche Rolle spielt die griechische Mythologie – Medea, Antigone und Elektra – für euch?

Asteris: Die „Thanatos-Film-Tetralogie“ besteht aus den drei Tragödien „Medea“, „Antigone“ und „Elektra“ sowie der Komödie DANCE FIGHT LOVE DIE. Die Musik der drei Tragödien beruht auf der Musik der drei gleichnamigen Opern von Mikis Theodorakis, während der Soundtrack von DANCE FIGHT LOVE DIE auf 60 unterschiedlichen Musiken von Mikis basiert. Für mich repräsentiert „Medea“ die Vernichtung der Zukunft, die Opferung der Kinder, der jungen Generation. „Elektra“ symbolisiert für mich das Ende der Familie und „Antigone“ das Ende der Gesellschaft. Für mich ist das der Zustand, in dem wir heute leben – end of time.

Ina: Was die Tragödien anbelangt, so haben wir es immer mit Stoffen zu tun, die die Unfähigkeit thematisieren, für eine Konfliktsituation eine konstruktive Lösung zu finden. Es geht immer um Mord, Totschlag und Rache. Zweimal gibt es Fälle von Selbstjustiz, einmal die Bestrafung einer Systemgegnerin durch einen Diktator. Die antiken Stoffe mit ihrer Anregung zur Reflexion und Bildung von Wertvorstellungen sind heute so aktuell wie damals.

Asteris und Ina, ihr kommt vom Wort und vom Schreiben her. Ina, du als Autorin, und Asteris, du als Übersetzer, habt euch in den letzten Jahren dem Bild zugewandt, der Bild-Erzählung, die aber fast ohne Worte auskommt. Wie erklärt ihr das euch und uns?

Asteris: Dass ich von der Literatur, vom Theater, von der Dramaturgie und vor allem von der „Musikproduktion“ herkomme, sieht man all meinen Filmen an. Dass ich ursprünglich nicht aus der Filmwelt komme, aber in der Lage bin, diese Kunst-Welten miteinander zu verbinden, ist möglicherweise der Grund dafür, dass ich auf die Idee kam, ein neues Musikfilmgenre zu begründen.

Ina: Was mich anbelangt, so komme ich sowohl vom Schreiben her als auch vom Bild. Ich kann nicht sagen, was zuerst da war. Ich habe relativ jung bereits Gedichtveröffentlichungen gehabt, aber es wurden auch Bildgestaltungen von mir ausgestellt oder abgedruckt, ich studierte zwei Jahre an der Kunsthochschule Berlin-Weißensee, was im Grundlagenstudium intensives Aktzeichnen, Naturstudium, Farbgestaltung, Schriftgestaltung, Malerei, Plastizieren, Kunstgeschichte beinhaltete. Ich habe jahrelang Collagen gemacht und kam dadurch beispielsweise dann auch in eine anregende Kommunikation mit Odysseas Elytis, der ja auch Collagen machte, aber auch mit Jannis Ritsos, der zeichnete. Asteris und ich gaben die Untergrundpublikation „Bizarre Städte“ heraus, die einen umfangreichen Grafik-Teil hatte, wir waren immer im Gedankenaustausch mit Plastikern, Malern, Grafikern, Fotografen, haben Ausstellungen und Performances mitorganisiert.

Ob ich mich also über das Wort äußere bzw. verwirkliche oder über das Bild oder über etwas anderes, eine Installation, eine Anpflanzung oder in der Begegnung mit anderen Menschen – das hängt einzig und allein von den äußeren Umständen ab. Beim Drehbuchschreiben und bei der Begleitung des Entstehungsprozesses dieses und auch des vorherigen Films konnte ich mich in mehrfacher Hinsicht ausleben: Wort und Bild, Materialsichtung, Mitbetreuung der Dreharbeiten.

Interview: Michaela Prinzinger/Asteris und Ina Kutulas. Fotos: Asteris Kutulas. Mehr zum Film finden Sie auf www.dancefightlovedie.blog.

Schreibe einen Kommentar

DANCE FIGHT LOVE DIE

Ταινία για τη ζωή και το έργο του Μίκη Θεοδωράκη

Από τις 10 Μαΐου 2018 στους γερμανικούς κινηματογράφους: DANCE FIGHT LOVE DIE, η νέα ταινία του Αστέρη Κούτουλα. Η Μιχαέλα Πρίνσιγκερ μίλησε με το ζευγάρι των καλλιτεχνών Αστέρη και Ίνα Κούτουλα για τη δημιουργία της ταινίας αυτής, η οποία βασίζεται στη ζωή και το έργο του Μίκη Θεοδωράκη.

Αστέρη και Ίνα, είσαστε ένα ζευγάρι καλλιτεχνών που θαυμάζω πολύ καιρό τώρα για τα πολύπτυχα ενδιαφέροντά σας. Φαίνεται πως αναζητάτε συνεχώς νέες μορφές έκφρασης. Πριν από δύο χρόνια, σε μία συνάντησή μας, μού είχατε δείξει μια πρώτη συλλογή υλικού για την πρόσφατη ταινία σας DANCE FIGHT LOVE DIE. Πώς χειριστήκατε τις 600 ώρες αμοντάριστου υλικού που είχε γυρίσει ο Αστέρης ακολουθώντας τον Μίκη Θεοδωράκη; Πού έγινε η κινηματογράφηση του υλικού; Με ποια κριτήρια ταξινομήσατε το υλικό;

Αστέρης: Οι λήψεις του υλικού έγιναν μεταξύ 1987 και 2017 σε περίπου 100 πόλεις σε περισσότερες από 30 χώρες. Το υλικό δεν προοριζόταν για να γίνει μια «κανονική» ταινία. Κινηματογραφούσα εκείνη την εποχή για να καταγράψω με εικόνες την παλλόμενη καλλιτεχνική ενέργεια που ένιωθα στο περιβάλλον μου. Η κινηματογράφηση, η συγγραφή ημερολογίου και κειμένων, η μετάφραση ποιημάτων – όλα αυτά ήταν τότε για μένα μέρος μιας ζωής -της ζωής μας- ταγμένης στην τέχνη. Η συνεργασία με τον Μίκη με οδήγησε απευθείας στον κόσμο της μουσικής, της ποίησης, της φιλοσοφίας – τα κινηματοφραφημένα αποσπάσματα είναι γεμάτα από αυτά. Μετά από δεκαετίες, η Ίνα είχε την ιδέα να χρησιμοποιήσουμε αυτό το υλικό για μια «εντελώς διαφορετική ταινία». Ήταν η αφορμή για να σκεφτούμε τη δημιουργία ενός νέου είδους μουσικής ταινίας, κάτι που είχαμε υλοποιήσει ήδη, αν και πιλοτικά, στην ταινία «Recycling Medea».

Ίνα: Το πρώτο βήμα ήταν να δω το σύνολο του υλικού των 600 ωρών που γύρισε ο Αστέρης για να αποκτήσω μια σφαιρική εικόνα του τι είχε μαζευτεί αλλά και να ελέγξω την κατάσταση του υλικού. Πολλά τμήματά του βρίσκονταν στο αρχείο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Νέο υλικό προστίθετο διαρκώς. Για την εργασία αυτή χρειάστηκα πάνω από 1.700 ώρες που απλώθηκαν σε εννιά περίπου μήνες θέασης.

Στη συνέχεια ο Αστέρης έφτιαξε τη δομή της ταινίας – η ιδέα είχε ήδη ολοκληρωθεί κατά τη διάρκεια της θέασης. Ο ίδιος ακολούθησε μια αρχή που είχε αναπτύξει ο Θεοδωράκης για τη μουσική σύνθεση που ονόμαζε «τραγούδι ποταμός». Μετέφερε αυτή την αρχή στον κινηματογράφο και δημιούργησε με αυτόν τον τρόπο μια νέα στρουκτούρα την «ταινία ποταμός», πάνω στην οποία βασίζεται το DANCE FIGHT LOVE DIE.

ein Mann und eine Frau
Ίνα και Αστέρης Κούτουλας, 1987, ©Gottfried Bräunling

Έτσι στην ταινία εναλλάσσονται αρχειακό υλικό και νέες κινηματογραφημένες σκηνές. Μερικές έχουν κάτι αινιγματικό και φαίνεται να αποτελούν ένα ποιητικό σχόλιο πάνω στο υλικό τεκμηρίωσης.

Ίνα: Οι λεγόμενες βουβές σκηνές μυθοπλασίας επιτρέπουν στον κάθε θεατή να κάνει δική του ερμηνεία. Στα credits τέλους επισημαίνουμε ότι η ιστορία μυθοπλασίας –με βασικούς πρωταγωνιστές την Σάντρα φον Ρουφίν και τον Στάθη Παπαδόπουλο– είναι εμπνευσμένη από την ιστορία Μαρίνα-Πανάρετος-Ακάρ που υπάρχει στην αυτοβιογραφία του Θεοδωράκη. Αυτό που διαδραματίζεται εκεί είναι κάτι σαν παραμύθι και καταγράφει την καλλιτεχνική μετουσίωση διαφόρων πτυχών της προσωπικότητας. Ο Πανάρετος και ο Ακάρ αποτελούν τις δυο πλευρές ενός ανδρικού χαρακτήρα, ο οποίος διασπάται τελικά σε δύο ανδρικές μορφές. Η ιστορία αυτή στην ταινία μας δεν διαδραματίζεται στην Κρήτη (όπως η αρχική), αλλά τη μεταφέραμε στο εδώ και τώρα, στο Βερολίνο. Στόχος μας ήταν να δείξουμε τις διαφορετικές ιδιοσυγκρασίες και να θέσουμε τα ερωτήματα: ποιός απ΄ τους δυο είναι σημαντικότερος στη δική σου ζωή – ο Απόλλωνας ή ο Διόνυσος, η πνευματικότητα ή η σωματικότητα; Τι θέτεις εσύ ως προτεραιότητα, υπάρχει ισορροπία; Ποιον επιλέγει η Μαρίνα, τον ποιητή ή τον χορευτή, τον εραστή ή τον επιχειρηματία; Το «όλο» το εννοούμε, φυσικά, συμβολικά -δεν χρειάζεται κάποιος να το κατανοήσει- και το παρουσιάζουμε ως κωμωδία.

Πώς προέκυψε σιγά-σιγά από αυτό το άμορφο υλικό μια αφήγηση, μια στρουκτούρα; Πώς βρήκε η ταινία αυτή τη μορφή της;

Αστέρης: «Η γέννηση της ταινίας από το πνεύμα της μουσικής» – αυτή ήταν τελικά για μένα η πιο σημαντική αισθητική προσέγγιση στη δομή της. Και παρόλο που πρόκειται για ένα πολύ «αναρχικό» road movie, έχει μια πολύ σαφή -θα έλεγα «μαθηματική»- δομή. Αλλά στο τέλος, μόνο ένα πράγμα μετρά για μένα: η δημιουργία μιας συναρπαστικής κινηματογραφικής εμπειρίας. Θέλησα λοιπόν να ενώσω αυτούς τους δύο -φαινομενικά- διαμετρικά αντίθετους πόλους: να φτιάξω δηλαδή μια avant-garde ταινία που να είναι εντελώς συναισθηματική και να προκαλεί συγχρόνως ανατριχίλα.

Ίνα: Θέλω να προσθέσω ότι η ιδέα του Αστέρη για τα δορυφορικά κλιπς, κάποια από τα οποία κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, αποτελεί ένα άλλο συναρπαστικό επιπρόσθετο πρότζεκτ, που αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ταινίας. Ενδεχομένως το DANCE FIGHT LOVE DIE να δημιούργησε όχι μόνο μια νέου είδους μουσική ταινία, αλλά να είναι ίσως και η πρώτη ταινία, για την οποία δημιουργήθηκαν τέτοιου είδους κλιπς, που δεν πρέπει, ωστόσο, να συγχέονται με trailer ή teaser. Μεταφορικά, η ταινία είναι ένας «μητρικός πλανήτης» γύρω από τον οποίο περιστρέφονται δορυφόροι, τα κλιπς. Νομίζω ότι το στυλ του φιλμ το σηκώνει. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο κάθε δορυφορικό κλιπ λειτουργεί αυτόνομα, γιατί αποτελεί ένα μικρό, αυτοτελές έργο τέχνης. Ένας συνάδελφος κινηματογραφιστής είπε: «Αστέρη, θα σου κλέψω την ιδέα». Μπορώ λοιπόν να φανταστώ ότι για πολλούς δημιουργούς μουσικών ταινιών ανοίγονται νέοι ορίζοντες, που θα τους βοηθήσουν να εκφραστούν δημιουργικά με εντελώς διαφορετικό τρόπο.

YouTube

Mit dem Laden des Videos akzeptieren Sie die Datenschutzerklärung von YouTube.
Mehr erfahren

Video laden

Από την άλλη, δίνετε μια χρονολογική δομή στην ταινία μέσα από τα ορόσημα της ελληνικής ιστορίας του περασμένου αιώνα, έχοντας ως πρωταγωνιστή τον Μίκη Θεοδωράκη.

Ίνα: Η ταινία αναφέρεται στην νεώτερη ελληνική ιστορία και ως εκ τούτου και σε διάφορα γεγονότα των οποίων ο Θεοδωράκης υπήρξε μάρτυρας. Όχι μόνο γιατί τα έζησε ο ίδιος, αλλά κυρίως επειδή πολλά ποιήματα που μελοποίησε αναφέρονται ρητά σε αυτά. Σκεφτείτε και μόνο το «Άξιον εστί» του Οδυσσέα Ελύτη, τη «Ρωμιοσύνη» του Γιάννη Ρίτσου ή την «Κατάσταση πολιορκίας» της Ρένας Χατζηδάκη. Η ποίηση και η τεχνική κολάζ είχαν μεγάλη επιρροή στην ταινία μας, στον χαρακτήρα της. Στην ταινία έχει λόγο και ο ίδιος ο θεατής με τις μνήμες και τα προαισθήματά του. Ουσιαστικά, η ενότητα και οργανικότητα της ταινίας δημιουργείται στο περίπλοκο μυαλό του θεατή. Όσα περισσότερα γνωρίζει ο θεατής πάνω στα όσα ξετυλίγονται μπροστά από τα μάτια του, τόσο και πιο συναρπαστική του φαίνεται η ταινία, μια και του αποκαλύπτει όλο και περισσότερες σχέσεις, διασυνδέσεις και επίπεδα. Αλλά ακόμα κι αν δεν ξέρεις τον Θεοδωράκη, η ταινία αυτή σε απορροφά κυριολεκτικά και σε απασχολεί συναισθηματικά.

Ο Μίκης τι αντιπροσωπεύει για εσάς και την εποχή μας; Αποτελεί σχεδόν πια ένα λείψανο της ιστορίας. Ή μήπως εσείς το βλέπετε αλλιώς;

Αστέρης: Η ταινία αποκαλύπτει τον συνθέτη Θεοδωράκη ως μουσικό και πνευματικό αναρχικό. Ο κορυφαίος Γερμανός εικαστικός Γιόζεφ Μπόις στα μέσα της  δεκαετίας του ‘70 είχε χαρακτηρίσει το «συνολικό έργο τέχνης Μίκης» ως «κοινωνικό γλυπτό». Κατά τη γνώμη μου, αυτό το είδος του καλλιτέχνη είναι σήμερα πιο ενδιαφέρον από ποτέ άλλοτε. Γιατί αυτό που δημιουργεί είναι ζωντανό, αναπαραγωγικό, «μιλά» στους ανθρώπους και μάλιστα σε ένα πολύ υψηλό επίπεδο αισθητικά.

Η ταινία DANCE FIGHT LOVE DIE αποτελεί το δεύτερο μέρος μιας τετραλογίας που ξεκίνησε με το RECYCLING MEDEA και θα συνεχιστεί με την ΑΝΤΙΓΟΝΗ και την ΗΛΕΚΤΡΑ. Ο γενικός τίτλος της τετραλογίας είναι «Θάνατος». Τί εκφράζει ο θάνατος ως αντίθεση της ζωής για εσάς και για τους θεατές; Τι ρόλο παίζει η ελληνική μυθολογία –η Μήδεια, η Αντιγόνη και η Ηλέκτρα– για εσάς;

Αστέρης: Η τετραλογία των «ταινιών του θανάτου» αποτελείται από τις τρεις τραγωδίες «Μήδεια», «Αντιγόνη» και «Ηλέκτρα» και την κωμωδία DANCE FIGHT LOVE DIE. Η μουσική για τις τρεις τραγωδίες βασίζεται στις τρεις ομώνυμες όπερες του Μίκη Θεοδωράκη, ενώ το σάουντρακ για το DANCE FIGHT LOVE DIE αποτελείται από 60 διαφορετικές μουσικές συνθέσεις του Μίκη. Για μένα, η «Μήδεια» αντιπροσωπεύει την καταστροφή του μέλλοντος, είναι η θυσία των παιδιών, της νέας γενιάς. Η «Ηλέκτρα» συμβολίζει το τέλος της οικογένειας και η «Αντιγόνη» το τέλος της κοινωνίας. Πιστεύω πως αυτό που ζούμε σήμερα είναι το τέλος του χρόνου.

Ίνα: Οι τραγωδίες έχουν ως θέμα την αδυναμία εύρεσης μιας κοινά αποδεκτής λύσης σε κάποια συγκρουσιακή κατάσταση. Στρέφονται γύρω από δολοφονίες, ανθρωποκτονίες και εκδίκηση. Δυο έχουν ως θέμα την προσωπική απόδοση δικαιοσύνης, στην τρίτη ο δικτάτορας τιμωρεί μια αντίπαλο του συστήματος. Τα αρχαία θέματα αέναα προέτρεπαν σε  προβληματισμό και διαμόρφωση αξιών και είναι σήμερα τόσο επίκαιρα όσο και άλλοτε.

Αστέρη και Ίνα, οι καταβολές σας βρίσκονται στον γραπτό λόγο. Εσύ Ίνα, ως συγγραφέας, κι εσύ Αστέρη, ως μεταφραστής, έχετε στραφεί τα τελευταία χρόνια στην εικόνα, στην εξιστόρηση με εικόνες όπου περιττεύει σχεδόν ο λόγος. Ποιά εξήγηση δίνετε;

Αστέρης: Η «καταγωγή» μου από τη λογοτεχνία, το θέατρο, τη δραματουργία και ιδιαίτερα από τη «μουσική παραγωγή» είναι εμφανής σε όλες μου τις ταινίες. Το ότι δεν προέρχομαι από τον κόσμο του κινηματογράφου, αλλά είμαι σε θέση να συνδέσω αυτές τις διαφορετικές μορφές της τέχνης, είναι ίσως ο λόγος που είχα την ιδέα να δημιουργήσω ένα νέο είδος μουσικής ταινίας.

Ίνα: Όσον αφορά εμένα, το υπόβαθρό μου είναι τόσο ο λόγος όσο και η εικόνα. Δεν μπορώ να πω τι υπήρξε πρώτο. Είχα εκδώσει ποιήματα ήδη σε νεαρή ηλικία, αλλά είχαν υπάρξει επίσης και εκθέσεις και παρουσιάσεις εικαστικών έργων μου. Σπούδασα δυο χρόνια στην Ακαδημία Τεχνών του Βερολίνου-Weissensee, που η βασική εκπαίδευση περιελάμβανε εντατική μελέτη γυμνού και φύσης, σχεδιασμό χρωμάτων και γραφής, ζωγραφική, γλυπτική δημιουργία, ιστορία της τέχνης. Χρόνια δημιουργούσα κολάζ, μέσω των οποίων, για παράδειγμα, βρέθηκα σε παραγωγικό διάλογο με τον Οδυσσέα Ελύτη, ο οποίος ασχολούνταν και εκείνος με τα κολάζ, αλλά και με τον Γιάννη Ρίτσο, ο οποίος σχεδίαζε. Μαζί με τον Αστέρη δημοσίευσα την underground σειρά «Bizarre Städte» (Αλλόκοτες πόλεις) που περιελάμβανε εκτεταμένο τμήμα γραφικών τεχνών, ενώ ήμασταν πάντα σε πνευματική ανταλλαγή με γλύπτες, ζωγράφους, γραφίστες, φωτογράφους, συνδιοργανώνοντας μάλιστα εκθέσεις και performances.

Το εάν λοιπόν εκφράζομαι ή πραγματώνομαι με τον λόγο ή την εικόνα ή με κάτι άλλο, μια εικαστική εγκατάσταση, μια φύτευση ή απλά συνοδεύοντας άλλα άτομα – αυτό εξαρτάται αποκλειστικά από τις εξωτερικές συνθήκες. Εκπονώντας σενάρια ή παρακολουθώντας τη διαδικασία της δημιουργίας της νέας και της προηγούμενης ταινίας είχα τη δυνατότητα να εκφραστώ με πολλούς και ποικίλους τρόπους: με τον λόγο και την εικόνα, με τον έλεγχο του υπάρχοντος κινηματογραφικού υλικού, με την συν-επίβλεψη των γυρισμάτων.

Συνένεντευξη: Μιχαέλα Πρίντσιγκερ/Αστέρης και Ίνα Κούτουλα. Μετάφραση: A. Τσίγκας. Φωτό: Αστέρης Κούτουλας. Περισσότερες πληροφορίες για την ταινία: www.dancefightlovedie.blog.

Schreibe einen Kommentar