Kebabträume – ένα χιτ του πανκ και οι διασυνδέσεις του

Ο Γιώργος N. και οι DAF, όπως τους περιγράφει ο Σίμον Στάινερ

Αυτή η καταχώρηση είναι διαθέσιμη και στα: Deutsch (Γερμανικά)

Τι σχέση έχει η μουσική επιτυχία των έιτις Kebabträume του συγκροτήματος DAF με την Ελλάδα; Επιφανειακά: καμία απολύτως!

Ο Gabriel Delgado-López, επονομαζόμενος Gabi –εργατόπαιδο γόνος Ισπανών γκασταρμπάιτερ, τραγουδιστής, χορευτής, λογοπλάστης και συνθέτης– είχε κατά νου τους Τούρκους «φιλοξενούμενους εργάτες» και την ανατολίτικη αίσθηση της συνοικίας Kreuzberg τού Βερολίνου, όταν το 1978 έγραψε τους στίχους τού Kebabträume (Όνειρα κεμπάπ), «αποδίδοντας επακριβώς την ψυχική κατάσταση μιας ολόκληρης χώρας», σύμφωνα με τον Ulrich Gutmair.

:::   Από το βιβλίο του Ulrich Gutmair, Wir sind die Türken von morgen (Είμαστε οι Τούρκοι του αύριο) εκδόσεις Klett-Cotta, Στουτγάρδη 2023

Εισιτήριο συναυλίας των DAF 1980, https://commons.wikimedia.org/wiki/File:DAF_Ticket_1980_scan.jpg

Πηγή εδώ

Το κεμπάπ, ο Ατατούρκ, η Μικρασιατική Εκστρατεία και η νέα Σμύρνη (όχι η συνοικία της Αθήνας!) είναι οι λέξεις-κλειδιά αυτής της ενδιαφέρουσας διεθνούς συνύφανσης με ελληνικές προεκτάσεις.

Όνειρα κεμπάπ
Όνειρα κεμπάπ στην πόλη με το τείχος
Τούρκικη κουλτούρα πίσω απ΄ το συρματόπλεγμα
Η νέα Σμύρνη είναι στη ΛΔΓ κι
ο Ατατούρκ ο νέος αφέντης.
Η (εφημερίδα) Milliyet για τη Σοβιετική Ένωση
Ένας κατάσκοπος σε κάθε φαστφουντάδικο
Στην Κεντρική Επιτροπή Τούρκος πράκτορας
Γερμανία, Γερμανία, πάνε, χάθηκαν τα πάντα!

Αρχικά οι στίχοι του τραγουδιού είχαν τον τίτλο Militürk. Ερμηνεύτηκε (σε χρονολογική σειρά) από τα συγκροτήματα
Mittagspause (ερμηνεία εδώ, για το συγκρότημα εδώ στα DE)
DAF (ερμηνεία εδώ, για το συγκρότημα εδώ στα DE) και
Fehlfarben (ερμηνεία εδώ , για το συγκρότημα εδώ στα DE).

Ο Gabriel Delgado-López, γεννημένος το 1958 στην Κόρδοβα, μετακόμισε το 1966 με την οικογένειά του στη Γερμανία. Ο πατέρας του, φιλόσοφος και κομμουνιστής, θέλησε να αποδράσει με την οικογένειά του από το καθεστώς Φράνκο. Ήταν λαθρομετανάστης και έγινε γκασταρμπάιτερ, «φιλοξενούμενος εργάτης». Ο Gabi ήταν μέλος των πρώτων πανκ συγκροτημάτων Charley’s Girls και Mittagspause που δημιουργήθηκαν στο Ratinger Hof του Ντίσελντορφ.

Εξώφυλλο δίσκου των Charley´s Girls // incognitorecords Stuttgart

:::   σχετικά με το κέντρο Ratinger Hof και τη σημασία του για τη γερμανική underground κουλτούρa εδώ (στα DE)

Στις 11 Αυγούστου 1978 ο 20χρονος Gabi Delgado ήταν καθ΄ οδόν προς το Δυτικό Βερολίνο μαζί με τους φίλους του, τον 14χρονο Έλληνα Γιώργο Νικολαΐδη, τον Franz Bielmeier, τον Peter Hein (όλοι τους πανκ μουσικοί ντυμένοι στα μαύρα) και τον καλλιτέχνη Markus Oehlen. Πήγαιναν στα εγκαίνια του SO36 και το πρώτο γερμανικό φεστιβάλ πανκ μουσικής.

:::   σχετικά με το κέντρο SO36 και τη σημασία του για τη μουσική σκηνή του Δυτικού Βερολίνου εδώ (στα DE)

Ο Γιώργος Νικολαΐδης θυμάται:
«Ήταν για μένα μια σπουδαία εμπειρία το 1977 να είμαι κομμάτι του γερμανικού πανκ και από το 1980 και μετά της NDW.* Ήδη σε νεαρή ηλικία μπόρεσα να συμβάλλω στα κινήματα αυτά με φωτογραφίες και μουσική. Μπορώ να πω ότι τα γεγονότα μεταξύ 1977 και 1982 ήταν καθοριστικά για τη ζωή μου. Σε ηλικία 13 ετών γνώρισα στο σχολείο μου – το Geschwister-Scholl-Gymnasium στο Ντίσελντορφ – τον Jürgen Engler, τον Bernward Malaka και τον Stefan Schwaab από τους Male (τον Claus Ritter τον γνώρισα λίγο αργότερα). Μας «έτρωγε» να προκαλούμε τους καθηγητές και να κριτικάρουμε την κοινωνία. Προσαρμογή για μας τότε σήμαινε αδυναμία. Δεν υπήρχε περίπτωση εμείς να ενδώσουμε Ήταν ο καιρός μας τότε να αμφισβητήσουμε πλήρως ή να αλλάξουμε το σύστημα. Εκ των έσω. Όχι βέβαια τόσο ριζοσπαστικά όσο η RAF. Αλλά δεν είχαμε ούτε ιερό ούτε όσιο, ταμπού τότε δεν υπήρχαν.»

:::   *NDW = Neue Deutsche Welle, «νέο γερμανικό κύμα», εδώ

::: © George Nicolaidis, 2020. Πηγή και άλλες αναμνήσεις του Νικολαΐδη εδώ
Στην εκεί φωτογραφία από τα αριστερά: Γιώργος Νικολαΐδης, Gabi Delgado-Lopez, Peter Hein και Franz Bielmeier στον Σταθμό Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών Helmstedt πολύ κοντά στα ενδογερμανικά σύνορα. Λήψη του Markus Oehlen με τη φωτογραφική μηχανή του Νικολαΐδη, Helmstedt 1978 (απόσπασμα). Φωτογραφία: © George Nicolaidis/Markus Oehlen

Όποιος τότε πήγαινε οδικώς στο Δυτικό Βερολίνο έπρεπε να διασχίσει τη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας (ΛΔΓ, Ανατολική Γερμανία) μέσω των «αυτοκινητοδρόμων τράνζιτ».
Καθώς ο Gabi Delgado-Lopez είχε ισπανικό διαβατήριο, έπρεπε να υποβάλει αίτηση στη ΛΔΓ για να πάρει έγγραφο-άδεια διέλευσης. Τότε ανακάλυψε συνθήματα που επικαλούνταν τη γερμανοσοβιετική φιλία. Είχε λοιπόν την ιδέα να ονομάσει το μελλοντικό του συγκρότημα DAF (Deutsch Amerikanische Freundschaft = Γερμανο-αμερικανική Φιλία) σατιρίζοντας τον πολιτιστικό ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ που ήταν πολύ έντονος στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας (ΟΔΓ, Δυτική Γερμανία). Μεγάλη τους επιτυχία ήταν το Kebabträume.

Το εξώφυλλο του μικρού δίσκου Kebabträume

Σκληρό synthesizer-punk με τη ρυθμική απαγγελία του NDW. Ο Gabi περιέγραφε το στιλ τού συγκροτήματος ως «σωματική μουσική». Πανκ, νιού γουέιβ και NDW ήταν οι σκληρές και τραχιές απαντήσεις στη μαλακή, γλυκερή και παραφουσκωμένη μουσική των συναυλιών στα κατάμεστα στάδια, στον ατελείωτο αυτοσχεδιασμό και την καλλιτεχνική πόζα των hip συγκροτημάτων της εποχής. Οι χίπις του 1968 κυριαρχούσαν στην μουσική ποπ. Η νεότερη γενιά αντιτάχθηκε σφόδρα σε αυτό το φαινόμενο και στράφηκε στο πανκ που ήρθε από τη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο. Το διεκδίκησαν δυναμικά. Τα συνθήματα όπως «no future» και οι προκλήσεις με διάφορα σύμβολα – ακόμα και με τη σβάστικα – είναι γνωστά. Οι πανκς κατηγορήθηκαν ως ναζιστές μέχρι που φάνηκε ότι προκαλούσαν. Αυτό το θέμα πραγματεύεται και το βιβλίο του Ulrich Gutmair. Το Kebabträume αποτελείται ουσιαστικά από δυο συγχορδίες και ένα απλό riff που θυμίζουν στους γνώστες τη λαϊκή μουσική των καφέ αμάν της Σμύρνης.

1982, DAF: Gabi Delgado-Lopez και Robert Görl. Το 1981 οι DAF κατά τη διάρκεια μιας περιοδείας στην Αγγλία συρρικνώθηκαν στον πυρήνα Gabi Delgado-López/Robert Görl.

Αναφορές στην Ελλάδα
Το κεμπάπ
Υπάρχουν πολλές υποθέσεις για την προέλευση του κεμπάπ, αλλά προφανώς έρχεται από τη Μέση Ανατολή, κάπου μεταξύ Αραβίας και Περσίας. Στη Γερμανία όχι μόνο οι Τούρκοι, αλλά και οι Έλληνες και οι Πέρσες σερβίρουν κεμπάπ. Όποιος δεν θέλει γύρο, δηλαδή χοιρινό, παραγγέλνει κεμπάπ που είναι από αρνίσιο και μοσχαρίσιο κιμά.
Η νέα Σμύρνη κι ο Ατατούρκ
«Η νέα Σμύρνη είναι στη ΛΔΓ κι ο Ατατούρκ ο νέος αφέντης» είναι ένα ειρωνικό λογοπαίγνιο. Το όλο κείμενο αποτελεί σάτιρα και, σύμφωνα με τον Κουρτ Τουχόλσκυ, η σάτιρα έχει το ελεύθερο να κάνει ό,τι θέλει!

:::   Κουρτ Τουχόλσκυ εδώ

Η Νέα Σμύρνη είναι συνοικία της Αθήνας. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή εγκαταστάθηκαν εκεί, στην μέχρι τότε αραιοκατοικημένη περιοχή της Αθήνας, σμυρνιώτες πρόσφυγες, που ονόμασαν τη συνοικία Νέα Σμύρνη.
Ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, διοικητής του τουρκικού στρατού στον ελληνοτουρκικό πόλεμο 1919-22, ήταν ο ιδρυτής της σημερινής Τουρκίας. Από το 1923 μέχρι το 1938 διετέλεσε πρώτος πρόεδρος της χώρας που προέκυψε μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο από τον διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και θεωρείται μέχρι και σήμερα εθνάρχης τού τουρκικού έθνους. Το «Ατατούρκ» είναι τιμητικός τίτλος και σημαίνει «πατέρας των Τούρκων».

Στη γερμανική εφημερίδα taz ο Gabi Delgado-Lopez έκανε στις 3 Δεκεμβρίου 2010 ένα ιδιόρρυθμο σχόλιο σχετικά την ευρωπαϊκή οικονομική κρίση, η οποία έπληξε ιδιαίτερα την Ελλάδα:
«Το 99% των Γερμανών αναρωτιέται: Γιατί να δώσουμε χρήματα στους Έλληνες; Αλλά χρήματα δεν δόθηκαν, παρά μόνο μια εγγύηση δόθηκε. Μεγάλος επωφελούμενος του ευρώ είναι η Γερμανία. Εάν εξακολουθούσε να υπάρχει το μάρκο, θα ήταν καταστροφικό για τη Γερμανία, την «παγκόσμια πρωταθλήτρια των εξαγωγών». Αποδίδεται συγκεχυμένα και κανείς δεν λέει ξεκάθαρα ότι το 50% των χρημάτων που δίνεται στην Ελλάδα επιστρέφει στη Γερμανία, γιατί και στην Ελλάδα κινούνται γερμανικά αυτοκίνητα και λειτουργούν γερμανικά πλυντήρια.»

:::   Πηγή εδώ (στα DE)

Σύνοψη
Η Γερμανία, από χώρα των «γκασταρμπάιτερ» έγινε γοργά χώρα μεταναστευτικού προορισμού. Ακόμη και σήμερα πολλοί Γερμανοί δεν θέλουν να το παραδεχτούν. Οι διαπολιτιστικά ή διαπολιτισμικά ενδιαφερόμενοι άνθρωποι χτίζουν γέφυρες μεταξύ των εθνών. Οι ξενόφοβοι δημιουργούν ανησυχίες, γιατί φοβούνται συχνά και οι ίδιοι. Στους στίχους του ο Gabi Delgado-Lopez θέλησε να επισημάνει τι περιμένει τη Γερμανία ως χώρα μεταναστευτικού προορισμού στο παρόν και στο μέλλον, το συνόψισε με έναν σχεδόν οραματικό τρόπο. Δεν εννοεί ότι οι Γερμανοί είμαστε «οι Τούρκοι του αύριο», αλλά σχολιάζει προκλητικά το ότι οι αντιδραστικές δυνάμεις, αναζητώντας την «ταυτότητά» τους, φοβούνται τη διείσδυση από αλλοδαπούς, και αντιμετωπίζουν με εχθρότητα και περιθωριοποίηση μετανάστες και κομμουνιστές. «Γερμανία, Γερμανία, πάνε, χάθηκαν τα πάντα!» είναι η σκωπτική απάντηση του Gabi στο θέμα αυτό.

Υπερβολή, σύγχυση, δυστοπία και κυνισμός είναι στιλιστικά μέσα του πανκ. Ας το πούμε έτσι: στο Kebabträume, ο Gabi «ανακάτεψε» τις αποσπασματικές εντυπώσεις του, που συνήθιζε να τις μαγνητοφωνεί με ένα ντικταφόν, και τις μετέτρεψε σε στίχους, για να δει η Γερμανία το πραγματικό της πρόσωπο. Οι αναφορές στην Ελλάδα μπορεί να φαίνονται λίγο επιτηδευμένες, αλλά αυτή η συσχέτιση μεταξύ μεταναστών και του κόσμου στον οποίο ζούσαν, είναι επίσης εύλογη. Οι σκέψεις αυτές ίσως να αποτελούν κέρδος για την ελληνική κοινότητα στη Γερμανία.

Ο Gabi Delgado-Lopez πέθανε στην Πορτογαλία τον Μάρτιο του 2020 σε ηλικία 61 ετών, πιθανότατα από καρδιακή προσβολή.
Ο Robert Görl, ο ντράμερ των DAF, συνεχίζει να παίζει μουσική. Η φωτογραφία τον δείχνει στις 16/12/2023, τη βραδιά της συναυλίας των DAF και των Twin Noir στη Στουτγάρδη. Τραβήχτηκε στην Staatsgalerie και ο Görl κρατά το μνημειώδες έργο «Wie der Punk nach Stuttgart kam» (Πώς το πανκ ήρθε στη Στουτγάρδη) του Σίμον Στάινερ (εκδόσεις edition randgruppe, 2017).

© Arnulf Wook

:::   Ο Σίμον Στάινερ στο diablog.eu εδώ
Η μελέτη πρόσβασης του Στάινερ στην πρώτη βαθμίδα κρατικών εξετάσεων το 1981 στην Παιδαγωγική Ακαδημία Έσσλιγκεν είχε τίτλο «Νεολαία και υποκουλτούρα – το κίνημα πανκ». Ο Στάινερ είναι ρεμπέτης, μέλος της κομπανίας Lefta εδώ και μέλος του stromraum, ενός «θεσμού» της Στουτγάρδης για μουσική αυτοσχεδιασμού εδώ (και τα δυο κείμενα στα DE).

Κείμενο: Simon Steiner. Σύνταξη και μετάφραση: Α. Τσίγκας.

Αυτή η καταχώρηση είναι διαθέσιμη και στα: Deutsch (Γερμανικά)

Σχολιάστε