«Καλά νέα από την Ελλάδα»

Ποιήματα του Θανάση Λάμπρου στις εκδόσεις Ελεφαντόδοντο

«Καλά νέα από την Ελλάδα»: αυτός είναι στην εφημερίδα FAZ ο υπότιτλος της κριτικής θεώρησης της δίγλωσσης ποιητικής συλλογής του Θανάση Λάμπρου «Λαβύρινθος». Ο Γερμανός ποιητής Durs Grünbein έγραψε ένα δοκίμιο για τη φιλία του με τον Έλληνα συνάδελφό του και την υπογραμμίζει με ένα ποίημα. Ο λόγος ξαναβρίσκει το δίκιο του, η ποιητική εικόνα την ισορροπία της. Αφεθείτε στη μαγεία τού ήχου των δύο γλωσσών. Περισσότερα για τον ποιητή θα βρείτε στο Λεξικό Προσώπων του diablog.eu.

Nationalmuseum Athen, 2014-8

Archäologisches Nationalmuseum Athen, ©diablog.eu

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ἡ θάλασσα μ’ ἔθρεψε
κι ὁ ἄνεμος καλπάζοντας στὴ ράχη της
μὲ ἀσημένια ἄλογα καὶ ἁλισάχνη,
τὰ κόκκινα μιᾶς δύσης πέρα στὸν βορρᾶ
ὅταν ἕνα γύρω γκρεμίζονταν ὁ χρόνος,
οἱ τροπὲς τοῦ θεοῦ
ποὺ στὴ μιὰ παλάμη του συντρίβει κόσμους παίζοντας
ἐνῶ τὴν ἴδια στιγμὴ στὴν ἄλλη
γεννιοῦνται νέοι κόσμοι ἀπ’ τὴν ἀρχὴ
ἀθύρματα ἐπ’ ἄπειρον.
Ἡ καρτερικὴ πρωτόμαντις γῆ μ’ ἔθρεψε,
οἱ χρυσοὶ καρποὶ τὰ τέσσερα ριζώματα
ὁ ἀέρας τὸ νερὸ τὸ χῶμα κι ἡ φωτιὰ
ὁ ὕπνος κι ὁ ἀδελφός του ὁ θάνατος
καὶ οἱ πολλοὶ θάνατοι (μεταμορφώσεις;) μέσα στὴ ζωὴ
ποὺ μᾶς ἑτοιμάζουν γιὰ τὸ τελευταῖο ταξίδι
τὸ μοναδικὸ χωρὶς προορισμὸ
ποὺ μᾶς περνᾶ δίχως νὰ τὸ καταλάβουμε
μὲ μιὰ βάρκα στενὴ στὴν ἄλλη ὄχθη
ὅπου φτάνουν σὰν ἀγεράκι γλυκὸ
οἱ φωνὲς ἀπ’ ἀντικρὺ τὰ γέλια τὰ τραγούδια.

Nationalmuseum Athen, 2014-1Nationalmuseum Athen, 2014-7

Τὰ σύννεφα οἱ ὄψεις τοῦ αἰωνίου μ’ ἔθρεψαν
κι ὁ ἔρωτας
τὸ ἀρχέτυπο ἀλφάβητο τοῦ κόσμου
ποὺ συλλαβίζουμε ψελλίζοντας
κι ὕστερα στὰ πρῶτα γράμματα κιόλας σταματοῦμε,
ἡ δίνη τῶν φαινομένων μ’ ἔθρεψε
ποὺ μέσα της ρίχτηκα ἑκούσια
μήπως κι ἀγγίξω τὴ ρίζα τους τὴν πηγὴ τὴν πρώτη ἀρχὴ
ἀπ’ ὅπου μὲ μιὰν ἀνάσα
σὰν δέσμη φωτὸς ἐλευθερώθηκε ὁ κόσμος.
Ἡ παρατεταμένη γιὰ μέρες σιωπὴ μ’ ἔθρεψε
κι ἡ δύναμη ποὺ ἀνεβαίνει μετὰ σὰν ἀπὸ βαθὺ πηγάδι,
ἡ ἀπὸ μακριὰ ἀγαπημένη μ’ ἔθρεψε
κι οἱ λεμονανθοί, τὰ πορτοκαλάνθια
ὅταν στὸ ἔμπα τῆς ἄνοιξης ὑψώνουν τ’ ἀλληλούια
ποὺ σκᾶνε μ’ ἕνα λαμπάδιασμα στὸν βραδινὸ ἀέρα
μέσα στὸν κῆπο μὲ τὰ μονοπάτια ποὺ διακλαδίζονται
καὶ σμίγουν καὶ χωρίζουνε
καὶ χάνονται κλιμακωτὰ ὥς πέρα.

Nationalmuseum Athen, 2014-11

Archäologisches Nationalmuseum Athen, ©diablog.eu

Ὁ λαβύρινθος τῆς μοναξιᾶς μ’ ἔθρεψε
κι οἱ ἐννέα μοναξιὲς ποὺ εἶναι ἀπὸ χαλκὸ
καὶ βγάζουν ἦχο ἀέρινο
ὅταν σὲ τινάζουν ψηλὰ σὰν κυπαρίσσι,
ἡ στάχτη ποὺ εἶναι
τοῦ χρόνου τὸ δαχτυλικὸ ἀποτύπωμα
καὶ ἡ γεύση ποὺ ἀφήνουν τὰ περισσότερα πράγματα,
ὅλες οἱ στιγμὲς μ’ ἔθρεψαν
προπαντὸς οἱ σκοτεινὲς
ὅταν ὁ ἑαυτός σου εἶναι ἕτοιμος
νὰ γλιστρήσει μὲς ἀπ’ τὰ χέρια σου σὰν ἄμμος,
οἱ παραβολὲς τοῦ Ἰησοῦ μ’ ἔθρεψαν
ἄσπρες πέτρες σ’ ἀκροποταμιὰ
ποὺ χύνεται ψηλὰ στὸν οὐρανὸ στ’ ἀστέρια,
τὸ κήρυγμα τῆς φωτιᾶς κι οἱ τέσσερις μεγάλες ἀλήθειες,
ἡ ὀχταπλὴ ὁδὸς πού ‘ναι ἡ ὄψη μας στερεωμένη στὸ φῶς
καὶ τὰ ὀχτὼ ἑκατομμύρια οἱ θεοὶ τοῦ Σίντο
τόσο πολλοὶ ὥστε νὰ περπατοῦν στὸ πλάϊ σου
ἕνα μὲ τὴ σκιά σου.

Nationalmuseum Athen, 2014-10Illu Lambrou_2

Τὰ λόγια τοῦ Ὁμήρου μ’ ἔθρεψαν
κι ὅλη ἡ λησμονημένη γνώση
ὁ Πρίαμος ὁ Αἴαντας ὁ Ὀδυσσέας
ὁ Οἰδίποδας ἡ Ἀντιγόνη ἡ Ἰσμήνη
τὸ ὄρος Θαβὼρ ἡ μεταμόρφωση
ἡ καιομένη βάτος ἡ ἀστραπὴ τῆς θεότητας
κι ἡ ἀνάσα τῆς γῆς ποὺ γίνεται χρυσὴ βροχὴ κι ἀστέρια.
Τὰ τρυφερὰ στήθη τῆς νύχτας μ’ ἔθρεψαν
οἱ ὕμνοι καὶ οἱ ἐννέα μοῦσες
τὸ γέλιο τοῦ Διόνυσου Ἐσταυρωμένου
ὅπως χόρευε γυμνὸς τὸν τελευταῖο χορὸ
σ’ ἕνα ἐλάχιστο δωμάτιο στὴ μέση στὸ Τουρίνο,
ὁ ἐν σιγῇ θεριζόμενος στάχυς μ’ ἔθρεψε
κι ὁ Πανσέληνος ὅπως βγαίνει κάθε βράδυ
φωτίζοντας μὲ δύναμη πάνω ἀπὸ τὸ Πρωτᾶτο.

Illu Lambrou

Archäologisches Nationalmuseum Athen, ©diablog.eu

Ὁ οὐρανὸς καθρεφτισμένος σὲ μιὰ στέρνα μ’ ἔθρεψε
τὸ χάσμα τοῦ σεισμοῦ
τὸ λουλουδάκι τοῦ γκρεμοῦ
τοῦ κύκλου τὰ γυρίσματα
ποὺ σὲ ἀλέθουν σὰν τὶς μυλόπετρες
οἱ λυκοποριὲς τῆς πολιτείας
ἡ ἁρμονία τῶν σφαιρῶν
ὅπως κυλοῦν πάνω στοῦ σύμπαντος τὸ μαλακὸ βελοῦδο
τὰ μαρμαρένια ἁλώνια
τὸ ἄδειο βλέμμα τῶν νεκρῶν ποὺ μᾶς κοιτοῦν
σοβαροὶ κι ἀπορημένοι μ’ ἀγάπη καὶ συγκατάβαση
τὸ χῶμα ποὺ πατοῦμε μ’ ἔθρεψε
καὶ ἡ κρυφὴ ἀλληλουχία ὅλων τῶν πραγμάτων.

Απόσπασμα από: Θανάσης Λάμπρου: Λαβύρινθος. Ποιήματα, Ελληνικά – Γερμανικά. Εκδ. Elfenbein 2014. Μετάφραση στα γερμανικά: Herbert Speckner. www.elfenbein-verlag.de. Φωτό: ©diablog.eu

Ο Elfenbein-Verlag («Εκδοτικός οίκος Ελεφαντόδοντο») ιδρύθηκε το 1996 από δύο φοιτητές της γερμανικής φιλολογίας. Σήμερα, μετά από 19 χρόνια, διαθέτει 130 βιβλία, φτιαγμένα με αγάπη και φροντίδα. Από τον εκδοτικό του οίκο δεν μπορεί ωστόσο να ζήσει, όπως μας λέει ο Ingo Držečnik. Επαγγελματικά πρώτος στυλοβάτης είναι η εργασία του στον τομέα της εκπαίδευσης ενηλίκων, ενώ ο εκδοτικός του οίκος είναι ο δεύτερος – που του επιτρέπει να ικανοποιήσει το πάθος του. Σε σύντομο χρόνο τα έργα τού Elfenbein-Verlag απέσπασαν καλές κριτικές και έλαβαν την πρέπουσα αναγνώριση. Το 2001 περιλήφθηκαν για πρώτη φορά στο πρόγραμμα και Έλληνες συγγραφείς – Αδαμόπουλος και Ελύτης (μια νέα έκδοση του Άξιον Εστί).

Vorschau_Kleine Griechische Bibliothek 1

Η λογοτεχνία των «μικρών γλωσσών» ζει, όπως λέει ο Držečnik, από την εκούσα ενεργή συμμετοχή των μεταφραστών, ειδικά αφότου ιδρύματα όπως το ελληνικό Εθνικό Κέντρο Βιβλίου ΕΚΕΒΙ και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετάφρασης Λογοτεχνίας ΕΚΕΜΕΛ ήταν τα πρώτα θύματα των οικονομικών περικοπών. Απ΄ όλους τους τομείς του πολιτισμού η λογοτεχνία έχει τις μεγαλύτερες δυσκολίες να γίνει αποδεκτή σε μια άλλη κουλτούρα. Ως εκ τούτου η κρατική χρηματοδότηση των μεταφράσεων είναι εκ των ουκ άνευ. Στην Ελλάδα το μέσο αυτό, δυστυχώς, ποτέ δεν λειτούργησε πραγματικά – χωρίς να αναφερθούμε καν στην τρέχουσα κατάσταση. Ο Ingo Držečnik για τα βιβλία του δεν έχει λάβει ποτέ ούτε δεκάρα χρηματοδότησης, αν και βρήκε προς μεγάλη του έκπληξη το όνομά του πριν δυο-τρία χρόνια σε έναν κατάλογο υποστηριζόμενων εκδοτών.

Σύμφωνα με τον Držečnik η χρηματοδότηση μιας περιφερειακής λογοτεχνίας από έναν μικρό εκδοτικό έργο μπορεί να λειτουργήσει μόνο, εφόσον οι μεταφράσεις είναι διαθέσιμες, έτσι ώστε να απομένει πια μόνο η κάλυψη των εξόδων εκτύπωσης, επιμέλειας και στοιχειοθεσίας από την πώληση. Στο μεταξύ υπάρχει στον Elfenbein-Verlag η «Μικρή ελληνική βιβλιοθήκη», όπου δημοσιεύτηκε και η ποιητική συλλογή του Θανάση Λάμπρου με επίλογο του Durs Grünbein. Τέτοιου είδους μέντορινγκ ενεργεί ως «ανοιχτήρι» για τις λογοτεχνικές στήλες, εξηγεί ο Držečnik. Ο κριτικός της FAZ, όπως γράφει ο ίδιος, δεν φυλλομέτρησε συμπτωματικά το ποιητικό λεύκωμα από το τέλος του.

Vorschau_Kleine Griechische Bibliothek 2

 

Print Friendly, PDF & Email

Αυτή η καταχώρηση είναι διαθέσιμη στα: DE

Γράψτε σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *