Αυτή η καταχώρηση είναι διαθέσιμη και στα:
Ποίηση είναι κάτι πολύ παραπάνω από λέξεις – ένα βλέμμα στον κόσμο, ένας ρυθμός, ο απόηχος μιας εσωτερικής διεργασίας, μια εικόνα που δεν λέει να φύγει απ’ το μυαλό. Στη νέα σειρά του diablog, σύγχρονοι Έλληνες ποιητές και ποιήτριες αυτοσυστήνονται: με σκέψεις πάνω στην ποίησή τους, με εικόνες που συνθέτουν τον δικό τους κόσμο και τους εμπνέουν και, φυσικά, με τα ποιήματά τους, τα οποία μέσω της μετάφρασης βρίσκουν μια δεύτερη φωνή στα γερμανικά.
Το μέλος της συντακτικής μας ομάδας Έλενα Παλλαντζά επιλέγει τα ποιήματα και τα μεταφράζει στα γερμανικά σε συνεργασία με συναδέλφους μεταφραστές και μεταφράστριες, προτείνοντας μια άλλη προσέγγιση της Ελλάδας – μέσα από τις λέξεις και το βλέμμα των ποιητών και των ποιητριών της.
Δημήτρης Γκιούλος
Ο Δημήτρης Γκιούλος (*1984) είναι ποιητής και μεταφραστής. Σπούδασε μαθηματικά, μετάφραση και ευρωπαϊκό πολιτισμό. Αυτή τη στιγμή κάνει το μεταπτυχιακό του στη Δημόσια Ιστορία. Βγάζει τα προς το ζην ως κειμενογράφος και μεταφραστής. Ποιήματά του έχουν δημοσιευτεί σε λογοτεχνικά περιοδικά, ιστότοπους και ποιητικές ανθολογίες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Το τελευταίο του βιβλίο ακραία καιρικά φαινόμενα (εκδ. θίνες) εκδόθηκε τον Μάιο του 2023.
Tα επτά ποιήματα που παρουσιάζονται εδώ προέρχονται από την ποιητική συλλογή Αστικά Δύστυχα (εκδ. θίνες, Αθήνα 2022) και τον ευχαριστούμε για τις σκέψεις πάνω στην ποίησή του που μοιράστηκε μαζί μας:
«Είναι διαφορετικό να μιλάς για την ποίησή σου, έχουμε συνηθίσει τα πράγματα να μιλάνε για μας, μα κι αυτά μερικές φορές χρειάζονται κάποιον να σταθεί δίπλα τους και καταλληλότερος δεν υπάρχει από τον δημιουργό τους. Δεν τις προγραμματίζω πολύ τις λέξεις, συνήθως τις αφήνω μόνες τους να καταλάβουν τον χώρο που χρειάζονται. Αυτό δεν σημαίνει πως σε δεύτερο χρόνο δεν δουλεύω τα ποιήματά μου, ίσα ίσα, έχω μάθει πως οι μικρές λεπτομέρειες μπορεί να είναι θεμελιώδους σημασίας. Αλλά, ας πούμε, πως οι λέξεις μου είναι καλά εξοπλισμένες να αντιμετωπίσουν τον κόσμο. Κουβαλούν μια ελαφρά ειρωνεία και ένα χιούμορ διακριτικό, αλλά αιχμηρό, παίζουν με τις υπόλοιπες λέξεις των ποιημάτων και κείνες που συναντούν έξω από τα ποιήματα, στον κυρίαρχο λόγο, (τους) αλλάζουν σημασίες, προκαλούν ξάφνιασμα. Μιλάνε πολιτικά, όχι στρατευμένα, αλλά πολιτικά. Σηκώνουν έναν καθρέφτη στις μικρές στιγμές της ζωής, τους δίνουν πίσω το βάρος που τους στερεί η καθημερινότητα. Το πείραμα συχνά πετυχαίνει, το βλέπω στην ανταπόκρισή των ανθρώπων, προς ώρας κυρίως στη δική μου γλώσσα, μα θαρρώ το μήνυμα είναι οικουμενικό, το μήνυμα πρέπει να φτάσει μακριά κι είναι φορές που σκέφτομαι πως κάποιες λέξεις είναι τόσο δύσκολο να περάσουν τα επιβαλλόμενα σύνορα, όσο και κάποιοι άνθρωποι. Κι όμως σχεδόν πάντα, βρίσκουν τρόπο να τα διασχίσουν. Ένας λόγος παραπάνω λοιπόν, να τα καταργήσουμε. Έχουμε πολλά να πούμε κι ακόμα πιο πολλά να κάνουμε.»
Το γεννοβόλι
Είναι κάτι μέρες
που μοιάζουν τόσο με κάτι μέρες
που και εκείνες μοιάζουν με κάτι μέρες
ίδιες όλες
λες και βγήκαν από δοκιμαστικό σωλήνα
Τότε, κοιτάς στον καθρέφτη
και βλέπεις κάποιον που μοιάζει σε σένα
πάνω σε έναν δίσκο γραμμοφώνου
να τρέχει
Τ’ αυλάκια δε μοιάζουν μ’ αναχώματα
ο πόλεμος μέσα και γύρω είναι αόρατος
Μόνος ορατός εχθρός, η βελόνα
αυτή σου δίνει το ρυθμό
αυτή που προσδοκά στο τέλος του
τραγουδιού να σε συνθλίψει
Κι είναι μια μέρα, που αποφασίζεις
να πηδήξεις από τ’ αυλάκια
να βρεθείς στο κέντρο του δίσκου
να πάψεις να τρέχεις πια
Τότε, κοιτάς γύρω σου
– πού να βρεθεί καθρέφτης –
και βλέπεις κι άλλους σαν εσένα
Στα μάτια γκαστρωμένοι
με εικόνες από μιαν άλλη πλάση
έτοιμοι για γεννοβόλι.
Κι η εποχή, μαμή σωστή
λευτεριά καλή κουβαλάει
Με αίμα, δάκρυ
και μια κραυγή
Έτσι αρχίζει το πραγματικό τραγούδι
ακαπέλα
Κυριακάτικα τραπέζια Ι
«Καλό κορίτσι και κομμουνίστρια»,
έλεγε ο ένας παππούς, ο αντάρτης
«καμιά δουλειά να σου κάνει», λέει
ακόμα ο άλλος, ο δεξιός
Σπίτια μας τον ζήσαμε
τον Εμφύλιο
στο κυριακάτικο τραπέζι
Εύκολα διαλέξαμε πλευρά
Κι εμείς και οι άλλοι
Ήρωες
Κάποια στιγμή θα ανοίξω τ’
αγαπημένα μου βιβλία
θα τραβήξω με βία όλους τους
ήρωές μου
θα τους βάλω σ’ ένα καρυδότσουφλο
Γενάρη μήνα στο Αιγαίο
μέχρι το κόκκαλο μουλιασμένους
στον Έβρο
στους 50 °C στα σύνορα του Μεξικού να
τους κυνηγάει η πολιτοφυλακή
να καρβουνιάζονται σε ηλεκτρικούς
φράκτες στην Ισπανία
να τους βυθίζει τις σχεδίες η
ιταλική ακτοφυλακή
Θα τους βάλω να ψάξουν για τον
πολιτισμό σας
Να δω μετά τι θα σας πουν
Να δω πώς μετριέται ο ηρωισμός
Τροία
Και την πόρτα μου να χτυπήσεις
μ’ άδεια χέρια
χωρίς κανένα από τα όπλα σου
ζητώντας να αρχίσουν οι
ειρηνευτικές διαδικασίες
Και μπροστά μου να γδυθείς
σαν άλλοτε
Και τον εγωισμό σου να μη φοράς πια
θα ψάξω μανιασμένα για τον
Δούρειο ίππο μέσα σου
Καθωσπρέπει
Ο ψυχίατρος μου είπε πως είμαι
οργισμένος και πως ο καλύτερος τρόπος
να διοχετεύσω δημιουργικά την οργή
μου, είναι να γράψω ποίηση
Ύστερα, οι κριτικοί μου είπαν πως η
οργισμένη ποίηση είναι μέτρια ποίηση
πως η ποίησή μου είναι μέτρια ποίηση
Τώρα, δεν έχω οργή
Τώρα, δεν πηγαίνω στο ψυχίατρο
Πηγαίνουν όμως τα ποιήματά μου
Τώρα, όλα είναι όπως πρέπει
Ο ψυχίατρος έχει πάντα δουλειά και οι
κριτικοί έχουν δίκιο
Κυριακάτικα τραπέζια ΙΙ
Με ρώτησες από πού έρχομαι. Ποια
είναι η ιστορία μου και πού πηγαίνω.
Κάποια στιγμή, ρώτησα τον παππού
μου, τον δεξιό, για τα όνειρα. «Να
ονειρεύεσαι όσα μπορεί να πληρώσει
η τσέπη σου», μου είπε. Κάποια άλλη
στιγμή, στην ίδια περίπου ηλικία,
μιλούσα με τον άλλο, τον αντάρτη, για
τις Καρούτες*. «Πώς είναι να σκοτώνεις
άνθρωπο», ρώτησα. «Φασίστες
σκοτώναμε, όχι ανθρώπους». Και επειδή
με ιστορίες έμαθα ν’ απαντάω,
στις αντιφάσεις χτίζομαι. Από κει
έρχομαι, εκεί πηγαίνω.
*Η μάχη στις Καρούτες διεξήχθη στις 5 Αυγούστου
του 1944 μεταξύ του ΕΛΑΣ και του ναζιστικού
στρατού κατοχής.
Η μεγάλη έκρηξη
Περπατάω στην πόλη
Άνθρωποι, μικρά σύμπαντα
Καθημερινά να διαστέλλονται πιο πολύ,
κι όμως
να καταφέρνουν να μην εκρήγνυνται
Άνθρωποι χωρίς κέντρο
Άνθρωποι σκέτο βάρος
Και εγώ, που πάντα ήθελα να εκραγώ
για να γκρεμίσω τούτη την εποχή
το μόνο που θέλω απόψε
περνώντας ανάμεσα
απ’ όλα αυτά τα σώματα σε διαστολή
απ’ όλα αυτά τα κινούμενα βάρη
να γίνω αστέρας υπερκαινοφανής
και η τροχιά μου να με οδηγήσει να
εκραγώ μέσα σου
Όλος μου ο κόσμος μια συμπύκνωση
Μια αγκαλιά για κέντρο βάρους
Η μεταφραστική ομάδα
Η Έλενα Παλλαντζά (*1969, Αθήνα) είναι φιλόλογος, μεταφράστρια λογοτεχνίας και συγγραφέας. Μεταφράζει από τα ελληνικά στα γερμανικά και αντίστροφα και δραστηριοποιείται ενεργά για την προβολή της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας στον γερμανόφωνο χώρο. Το 2013 ίδρυσε την ομάδα LEXIS στο Πανεπιστήμιο της Βόννης. Για τη μετάφραση της νουβέλας Η δύσκολη τέχνη του Δημήτρη Ελευθεράκη στα γερμανικά (εκδ. Reinecke & Voß, 2017), τιμήθηκε μαζί με την ομάδα LEXIS με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης το 2018. Τον Οκτώβριο του 2020 ήταν υπότροφος του LCB στο πλαίσιο του προγράμματος litrix.de του Ινστιτούτου Γκαίτε. Διοργανώνει επίσης σεμινάρια και εκδηλώσεις με θέμα τη λογοτεχνική μετάφραση.
Η Έλενα Παλλαντζά στο diablog.eu εδώ
Ο Ανδρέας Γκαμστ (Andreas Gamst) γεννήθηκε το 1947 στο Αμβούργο. Μετά την πρώτη του διαμονή στην Ελλάδα, εμβάθυνε τις γνώσεις του στα Νέα και αργότερα και στα Αρχαία Ελληνικά, παράλληλα με τις σπουδές του στα Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου, τις οποίες ολοκλήρωσε επιτυχώς αποκτώντας δίπλωμα και διδακτορικό. Στη διάρκεια της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας ασχολήθηκε κυρίως με τον σχεδιασμό δικτύων κινητής τηλεφωνίας. Ύστερα βρήκε επιτέλους πάλι τον χρόνο να αφοσιωθεί στην ελληνική γλώσσα.
Ο Ράινερ Μαρία Γκάσεν (Rainer Maria Gassen, *1946, Κόμπλεντς) είναι Γερμανός ποιητής, μεταφραστής και εκφωνητής. Σπούδασε αγγλική και γερμανική φιλολογία στη Γερμανία και στην Αγγλία και εργάστηκε ως καθηγητής σε διάφορες χώρες. Σήμερα ζει στη Βόννη, όπου δραστηριοποιείται ενεργά στον λογοτεχνικό χώρο, μεταξύ άλλων ως συνιδρυτής του περιοδικού 500 GRAMM. Ως ποιητής ασχολείται εδώ και δεκαετίες κυρίως με το σονέτο, το οποίο εξελίσσει τόσο σε μορφή όσο και σε περιεχόμενο.
Ο Αντρέας Γκαμστ και ο Ράινερ Μαρία Γκάσεν είναι μέλη της μεταφραστικής ομάδας LEXIS.
Επιλογή και παρουσίαση: Έλενα Παλλαντζά. Ποίηση και κείμενο ποιητικής: Δημήτρης Γκιούλος σε μετάφραση των Έλενα Παλλαντζά, Andreas Gamst και Rainer Maria Gassen. Σύνταξη: Α. Τσίγκας. Φωτογραφίες: Δημήτρης Γκιούλος. Φωτογραφίες μεταφραστικής ομάδας: ιδιωτικές συλλογές.
Αυτή η καταχώρηση είναι διαθέσιμη και στα: