Καρέλια χρυσό, Καρέλια ευτυχία

Απόσπασμα από μυθιστόρημα της Κάρμεν-Φραντσέσκα Μπάντσιου

Καρέλια… Ακόμα και οι μη καπνιστές γνωρίζουν αυτή την καλτ μάρκα τσιγάρων από την Ελλάδα. Η συγγραφέας Κάρμεν-Φραντσέσκα Μπάντσιου, που κατάγεται από τη Ρουμανία αλλά γράφει στα γερμανικά, τής αφιέρωσε ένα κεφάλαιο στο τελευταίο της βιβλίο. Τόσο οι καπνιστές όσο και οι μη καπνιστές δεν μπορούν να αντισταθούν στη γοητεία αυτής της ατμοσφαιρικής περιγραφής… Και η συνεργάτιδά μας Έλενα Παλλατζά ανέλαβε για το diablog.eu τη μετάφραση στα ελληνικά. Στις 28/8 θα διαβάσει η συγγραφέας από το βιβλίο της στο Ρουμανικό Πολιστιστικό Ίδρυμα, Reinhardstr. 14, 10117 Βερολίνο, ώρα: 7 π.μ.

Leichter Wind im Paradies_Cover

Hearing many words is not listening. It´s like a noise among the leaves. The quality of listening is attention. Λέει ο Τζίντου Κρισναμούρτι.

Watching many things is not seeing. The quality of seeing is awareness. Συμπληρώνω εγώ.

Καρέλια χρυσό

Όχι, δεν ξαναρχίζω. Ποτέ δεν σταμάτησα. Το κάπνισμα εννοώ. Καπνίζω λίγες φορές το χρόνο μόνο. Καμιά δεκαριά ίσως. Αλλά σήμερα έχω όρεξη. Για ένα Καρέλια. Τα δοκίμασα για πρώτη φορά εδώ, στην Ελλάδα. Τότε, πριν δεκαπέντε χρόνια. Και υπάρχουν ακόμα.

Πολλά έχουν αλλάξει σ΄ αυτά τα δεκαπέντε χρόνια. Πολλά έχουν χαθεί σ΄ αυτά τα δεκαπέντε χρόνια. Τα Καρέλια υπάρχουν ακόμα. A blend of the finest. Un mélange … Πάντα στην κίτρινη πλακέ κασετίνα. Με τα χρυσά γράμματα. Που την ανοίγεις σαν να είναι κουτί με πραλίνες. George Karelias and Sons. Smoother taste. Virginia. Ακριβώς όπως τότε. Μόνο που τώρα μια λευκή ετικέτα με κατάμαυρα γράμματα αλλοιώνει το κομψό πακέτο. Καταλυτική, απειλητική, κολλημένη στην μπροστινή πλευρά. Πίσω τα ίδια. Προαγγέλλει το μελλοντικό νεκρόσημο του καπνιστή.

Το γλυκό, πικάντικο άρωμα με περιμένει. Μέχρι ν΄ ανοίξω την κασετίνα διάπλατα. Δε βιάζομαι όμως. Μελετάω με εγκράτεια την επιγραφή στο εσωτερικό. Δεν θυμάμαι να έχω διαβάσει ποτέ μου αυτό το σημείωμα του George A. Karelias. Δεν είχα προσέξει τότε το μήνυμά του; Το σίγουρο είναι ότι ο George A. Karelias δεν μου είχε μιλήσει τότε. Εκτός αν πρόκειται για καινούριο μήνυμα. For over a century successive generations of our family have worked to refine our products. From this rich heritage and tradition we bring to you a distinctive cigarette of superior quality. Υπογράφει ο ίδιος ο George σε χρυσό. Υπογραφή αρμονική, ισορροπημένη, κομψή. Ενός άντρα που αγαπά τη σταθερότητα. Όχι του εραστή της άγριας έκστασης. Έτσι λοιπόν…

Karelia_1

Ανοίγοντας την κασετίνα, παίρνεις μια πρώτη ιδέα για το τι εννοεί ο Mr. George. Αλλά πρώτα πρέπει να απολαύσεις το λεπτεπίλεπτο χαρτί. Το στολισμένο με τα μικροσκοπικά σηματάκια του Καρέλια. Αμέτρητα χρυσά οικόσημα σε λευκό χαρτί. Όταν σηκώνεις το χάρτινο προστατευτικό, το εσωτερικό αστράφτει ολόχρυσο. Σ΄ αυτό το λαμπερό λίκνο είναι τοποθετημένα τα τσιγάρα σε δυο στρώσεις, η μία πάνω από την άλλη. Με τα μακριά τους πορτοκαλιά φίλτρα γεμάτα κίτρινα στίγματα. Στο καθένα είναι γραμμένο με χρυσό το όνομα Καρέλια.

Άρωμα από άσπρα δερμάτινα γάντια, γάλα, βανίλια και μέλι. Και άρωμα καπνού. Αναδίδεται γλυκά μέσα από την κασετίνα. Un mélange des meilleurs tabacs choisis pour qualité …

Εισπνέω το λεπτό άρωμα. Ελαφρύ και πλούσιο. Η σαγηνευτική του γλύκα με ηρεμεί. Ολοκληρώνει αυτό το καλοκαιρινό βράδυ στην Ελλάδα. Είμαι μακριά απ΄ το Βερολίνο. Τό ΄σκασα. Δραπέτευσα απ΄ τη ζωή μου γι΄ αυτό το καλοκαίρι. Για να χωθώ μέσα σε μια άλλη ζωή. Στη ζωή σε μια βεράντα που βλέπει στη θάλασσα.

Έφυγα απ΄ το Βερολίνο, για να αφήσω πίσω μου όλο το βάρος, όλα τα άλυτα. Τουλάχιστον να διακόψω την προηγούμενη ζωή. Ή να την αλλάξω. Να απαλλαγώ από το βάρος. Να ξαναγεννηθώ. Με άλλη ματιά. Με άλλη στάση. Με λεπτότητα. Με προσοχή. Ήρθα εδώ για να αγγίξω τη ζωή. Για να ξαναγεννηθώ. Για να εκφράσω με λόγια αυτή τη γέννηση.

Karelia_2

©Thomas Bergmann

Καρέλια ευτυχία

Μένω σε ένα μοναχικό σπίτι. Στην άκρη ενός χωριού στη Μάνη. Δεν είναι δικό μου. Είναι το σπίτι φίλων από το Λύμπεκ. Θα περάσω το καλοκαίρι εδώ. Δεν έχω πολύ που ήρθα και ήδη βυθίζομαι στη βελουδένια αύρα. Γύρω μου το ήπιο καλοκαιρινό βράδυ. Το καινούριο φεγγάρι. Λεπτοκαμωμένο. Ένα αραβούργημα. Το καινούριο φεγγάρι κρεμασμένο πάνω από τη θάλασσα.

Κάθομαι στη βεράντα. Μια βεράντα στην πλαγιά. Κι έτσι όπως κάθομαι, η βεράντα μοιάζει με γέφυρα. Από τον κήπο στη θάλασσα. Διαλέγω ένα τσιγάρο. Το τρίτο της σειράς. Λες και έχει σημασία. Έχει σημασία. Είναι το τρίτο τσιγάρο της πάνω σειράς. Κι επειδή είναι το τρίτο έχει άλλη γεύση από το δεύτερο. Ή από το δέκατο. Ή το δέκατο έβδομο από τη δεύτερη σειρά. Γιατί έχει πάρει πιο πολλή υγρασία. Πιο πολύ αέρα. Πιο πολύ φως. Γιατί το διάλεξα εγώ. Γιατί τίποτα δεν είναι ίδιο. Γιατί όλα είναι καινούρια και άγνωστα.

Karelia_3

©Thomas Bergmann

Ανίκανη να αποχωριστώ το άρωμα, στερεώνω το καρελάκι ανάμεσα στο πάνω χείλος και τη μύτη μου. Κοιτάζω τη θάλασσα. Ύστερα ψηλά, το φεγγάρι. Και τις νυχτοπεταλούδες που στριμώχνονται γύρω απ΄ τη λάμπα της βεράντας.

Το καρελάκι εκεί, μεταξύ χείλους και μύτης. Προσπαθώ να φανταστώ πώς θα φαίνεται. Βάζω τα γέλια. Το καρελάκι πέφτει κάτω. Το σηκώνω. Είναι το τρίτο τσιγάρο απ΄ την επάνω σειρά. Κι όμως, τώρα είναι κάτι ή κάποιος άλλος. Από δω και στο εξής θα είναι το τρίτο τσιγάρο της επάνω σειράς που έπεσε κάτω.

Το-τρίτο-τσιγάρο-της-επάνω-σειράς-που-έπεσε-κάτω έχει τώρα τη δική του ιστορία. Την είχε και πριν. Απλώς εγώ την αγνoούσα. Δεν την είχα σκεφτεί καν. Τώρα η ιστορία υπάρχει, γιατί την πρόσεξα.

Μια ακρίδα περιεργάζεται την κασετίνα. Έχει το χρώμα της ώχρας. Με καφετιά και πράσινα σχέδια. Κι αυτή ταιριάζει με το χρυσό της κασετίνας.

Κρατάω το τσιγάρο μου κάτω απ΄ τη μύτη και εισπνέω το άρωμα. Το άρωμα με κάνει ευτυχισμένη. Το κάπνισμα θα μ΄ έκανε άραγε ακόμα πιο ευτυχισμένη;

Karelia_4

©Γιάννης Κυριακόπουλος (ΚΥΡ), Thomas Bergmann

Μια ακρίδα με μια μόνο κεραία αναζητάει κι αυτή το άρωμα. Θέλει να μπει στην κασετίνα. Εγώ την κλείνω. Τρομάζω την ακρίδα. Άθελά μου. Εκείνη κοντοστέκεται πάνω στο τραπέζι. Ασάλευτη. Ύστερα ζωντανεύει πάλι. Πλησιάζει με την κεραία της την κασετίνα. Θα ΄ναι μάλλον καπνίστρια. An addicted smoker. Εμένα το άρωμα είναι που με κάνει ευτυχισμένη. Το άρωμα από twenty luxury cigarettes.

Είκοσι φορές θα νιώσω αυτή τη χαρά. Να ανασαίνω βαθιά το άρωμα του καπνού, τη νύχτα, καθισμένη στη βεράντα, περιτριγυρισμένη από τζιτζίκια που τραγουδούν, από γρύλους και ακρίδες περίεργες, από πορτοκαλιές και ροζ πεταλούδες, από μικροσκοπικά κατακίτρινα έντομα.

Είκοσι φορές θα νιώσω αυτή τη χαρά. Κι ακόμα πιο πολλές. Αν δεν το ανάψω. Στους πρόποδες του βουνού τρεμοφέγγουν τα φώτα της πόλης. Τα φώτα της Στούπας. Και πίσω απ΄ τα φώτα απλώνεται μια θάλασσα από σκοτάδι. Πίσω απ΄ τα φώτα η σκοτεινή θάλασσα. Κι εγώ, ανεβασμένη ψηλά σ΄ ένα βουνό της Ελλάδας, θα μπορούσα να καπνίσω το πιο εκλεκτό τσιγάρο. More than a century προσπάθεια. Για να μπορώ να το απολαύσω εγώ εδώ και τώρα.

Karelia_5

©Γιάννης Κυριακόπουλος (ΚΥΡ), Thomas Bergmann

Έχω χρόνια ν΄ αγοράσω δικά μου τσιγάρα. Πού και πού κάνω καμιά τράκα. Ούτε αναπτήρα έχω. Στην τσάντα μου, τη γεμάτη εκπλήξεις. Σακίδιο πόλης στην ουσία. Βρίσκω ένα λεπτό κουτί με σπίρτα.

Πάνω στο κουτί γράφει Hotel Remarque. Έχει κάνει πολλά ταξίδια μαζί μου αυτό το κουτί. Τον γύρο του κόσμου. Χωρίς λόγο. Απλώς επειδή βρέθηκε εκεί. Και γιατί δεν υπήρχε λόγος να το βγάλω. Το Hotel Remarque στο Οζναμπρύκ. Πάνε χρόνια. Από το Οζναμπρύκ είναι μια φίλη. Κι εκείνη στην Ελλάδα τη γνώρισα.

Όχι. Δεν το κάπνισα. Το καρελάκι. Το έβαλα πίσω στη θέση του. Κοιμήθηκα με τ΄ άρωμά του.

Η Κάρμεν-Φραντσέσκα Μπάντσιου γεννήθηκε στο Λίποβο της Ρουμανίας και σπούδασε Βυζαντινή Τέχνη και Εξωτερικό Εμπόριο στο Βουκουρέστι. Το 1991 ήρθε με τα τρία παιδιά της στη Γερμανία μετά από πρόσκληση του Προγράμματος Καλλιτεχνών του DAAD (της Γερμανικής Υπηρεσίας Ακαδημαϊκών Ανταλλαγών). Από το 1992 ζει και γράφει στο Βερολίνο. Από το 2013 είναι συνεκδότρια και υποδιευθύντρια του διεθνούς, διεπιστημονικού και πολύγλωσσου ηλεκτρονικού περιοδικού Levure Littéraire.

Μετάφραση: Έλενα Παλλαντζά. Φωτό: Από τη συλλογή του Thomas Bergmann με γελοιογραφίες του ΚΥΡ, παλιές ταινίες, επεξηγήσεις εννοιών

Print Friendly, PDF & Email

Αυτή η καταχώρηση είναι διαθέσιμη στα: DE

Γράψτε σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *