Δανάη Ντέρκεν: μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας

Η πιανίστρια συζητά με τον Raphael Irmer

Αυτή η καταχώρηση είναι διαθέσιμη και στα: Deutsch (Γερμανικά)

Η Δανάη Ντέρκεν είναι μια διεθνώς αναγνωρισμένη ελληνογερμανίδα πιανίστρια συναυλιών, που γεννήθηκε το 1991 στο Βούπερταλ. Θεωρείται μία από τις πλέον εξέχουσες  μουσικούς της γενιάς της στον χώρο της κλασικής μουσικής και εμφανίζεται παγκοσμίως ως σολίστ και μουσικός δωματίου.

Πώς ξεκίνησες να παίζεις πιάνο;

Έγινε εντελώς τυχαία. Κανένας από τους γονείς μου δεν είναι μουσικός· σε ένα παιδικό πάρτι γενεθλίων άκουσα ένα κορίτσι να παίζει πιάνο, ήμουν τότε 5 ετών. Εντυπωσιάστηκα τόσο πολύ και το βρήκα τόσο υπέροχο, που είπα στη μητέρα μου ότι θέλω να αρχίσω να παίζω πιάνο. Αρχικά με αποθάρρυνε, επειδή είναι άβολο και ακριβό όργανο – δεν είχαμε πιάνο στο σπίτι –, αλλά μετά από παρακάλια άρχισα τελικά μαθήματα πιάνου.

© Alfonso Salgueiro

Ήμουν πολύ τυχερή με τη Marina Kheifets, την πρώτη μου δασκάλα πιάνου στη μουσική σχολή, και έτσι ξεκίνησα πολύ σύντομα να παίζω εντατικά· έτσι μπόρεσα να αποκτήσω από νωρίς τις πρώτες μου εμπειρίες σε συναυλίες και διαγωνισμούς. Αργότερα σπούδασα στον καθηγητή Karl-Heinz Kämmerling και στον Lars Vogt

Ποια σύνθεση, μουσικό ρεύμα ή μουσικός σε έχει εμπνεύσει ιδιαίτερα;

Ουσιαστικά με εμπνέουν πολλοί και διάφοροι καλλιτέχνες και μουσικοί, ακόμα και μη κλασικοί. Θεωρώ απίστευτα εμπνευσμένο και συγκινητικό όποιο άτομο καταφέρνει στη σκηνή να εκφράσει τον εσωτερικό του κόσμο, αποκαλύπτοντας τα σκαμπανεβάσματα της ψυχής του. Αυτού του είδους η συναισθηματική αλήθεια και «ωμότητα» με εμπνέουν και με πείθουν χίλιες φορές περισσότερο από την πιο τέλεια ερμηνεία.

Μεγάλωσες στη Γερμανία – ποιά σημασία έχουν για σένα οι ελληνικές σου ρίζες;

Η μητέρα μου είναι Ελληνίδα και μεγάλωσε στην Αθήνα, αλλά κατάγεται από τη Λέσβο. Η ελληνική μου πλευρά ήταν πάντα πολύ έντονη, παρότι μεγάλωσα στη Γερμανία. Στο σπίτι μιλούσα με τη μητέρα και την αδελφή μου μόνο ελληνικά. Μεγάλωσα με την ελληνική μυθολογία, την «Ιλιάδα» και την «Οδύσσεια», με ελληνική μουσική και χορούς. Το ίδιο επαναλαμβάνω σήμερα και με τα παιδιά μου, που μεγαλώνουν κι αυτά στη Γερμανία. Στην καρδιά μου ήμουν πάντα Ελληνίδα.

Ποιό ρόλο έπαιξε η ελληνικότητά σου στη μουσική σου εξέλιξη;

Σημαντικό! Αφενός, η συνύπαρξη δύο πολιτισμών συνεπάγει και δύο προσεγγίσεις – τόσο στην καθημερινή ζωή όσο και στη μουσική. Αφετέρου, και ειδικά τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, ασχολούμαι όλο και πιο έντονα με την ελληνική κλασική μουσική. Έκανα υπέροχες μουσικές ανακαλύψεις, που επηρέασαν πολύ το μουσικό μου έργο.

Πώς συνδυάζεις γερμανικές και ελληνικές επιρροές στη μουσική σου;

Πρώτα απ’ όλα προσπαθώ πάντα να εμβαθύνω στο συναισθηματικό μήνυμα κάθε μουσικού κομματιού. Και έτσι εμπλουτίζομαι με κάθε είδους επιρροές – όσο πιο ποικίλες είναι, τόσο το καλύτερο. Στον κόσμο της κλασικής μουσικής, και λόγω της ενασχόλησής μου με Έλληνες συνθέτες, οι γερμανικές και ελληνικές επιρροές είναι ιδιαίτερα έντονες. Και παρότι διαφέρουν εν μέρει πολύ, εκπλήσσομαι συχνά για το πόσο αλληλοεπιδρούν – μέχρι που τελικά κατά κάποιον τρόπο συγκλίνουν.

© Nikolaj Lund

Μίλησέ μου για το τελευταίο σου άλμπουμ «Οδύσσεια».

Αναφέρεται τόσο στην Ομήρου Οδύσσεια (που με γοητεύει από τα παιδικά μου χρόνια), όσο και στη σύγχρονη οδύσσεια που βιώνουμε στον σημερινό μας κόσμο. Μουσικά επέλεξα έργα με άμεση σχέση με την κλασική Οδύσσεια (όπως για παράδειγμα το «Sirènes»/ Σειρήνες του Ντεμπυσσύ), αλλά και κομμάτια που αντικατοπτρίζουν τρέχοντα γεγονότα, όπως π.χ. το «Waiting for Friday» (Περιμένοντας την Παρασκευή) του Σύρου συνθέτη Κινάν Αζμέ ή το «Black Earth» (Μαύρη Γη) του Φαζίλ Σάι.

Η συλλογή σου «Helikon» (Ελικών) θεωρείται φόρος τιμής στον Μίκη Θεοδωράκη. Τι θέμα έχει το άλμπουμ και τι σε συναρπάζει ιδιαίτερα στον συνθέτη;

Τη μουσική του Θεοδωράκη την άκουγα και την τραγουδούσα ήδη από παιδί, μόνη μου ή και μαζί με την αδελφή μου σε οικογενειακές γιορτές. Ο Θεοδωράκης αντιπροσωπεύει όχι μόνο για μένα την ελληνική μουσική πεμπτουσία. Ήταν εγκάρδια επιθυμία μου να ηχογραφήσω αυτό το άλμπουμ. Σημαντικό μου ήταν επίσης να μην περιλάβω μόνο τα πολύ γνωστά του τραγούδια, αλλά και να επιστήσω την προσοχή στο κλασικό του ρεπερτόριο – όπως είναι η Σουίτα του για πιάνο και ορχήστρα και το Κοντσέρτο για πιάνο «Ελικών», που δάνεισε το όνομά του στο άλμπουμ και είναι ένα πραγματικά εντυπωσιακό έργο.
Αυτό που με γοητεύει ιδιαίτερα στον Θεοδωράκη είναι ότι ήταν ένας γνήσιος αγωνιστής της ελευθερίας που βίωνε αυτό που πρέσβευε και δεν δίσταζε μπροστά σε τίποτα. Ακριβώς αυτό το ιδανικό της ελευθερίας (το οποίο, μεταξύ άλλων, τον οδήγησε κατά τη γερμανική κατοχή στη φυλακή) είναι έντονα παρόν στη μουσική του και με συναρπάζει.

Βλέπεις τον εαυτό σου ως «γεφυροποιό» μεταξύ δύο πολιτισμών;

Συνδυάζοντας δύο πολιτισμούς μέσα σου, πιστεύω ότι είσαι πράγματι κάποιου είδους γεφυροποιός. Γνωρίζει πολύ καλά και τους δύο, αισθάνεσαι οικεία και τους δύο, αν και όχι 100%, μια και το έτερο μέρος μέσα σου παραμένει «ξένο». Και ακριβώς αυτό είναι ιδιαίτερο και πολύτιμο. Σε πολλές περιστάσεις μού δίδαξε ανοιχτοσύνη και κατανόηση. Και, τελικά, ήταν και αυτό που με οδήγησε να ιδρύσω μαζί με την αδελφή μου το Διεθνές Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου.

© Nikolaj Lund

Μίλησέ μου για την ίδρυση του φεστιβάλ.

Το Διεθνές Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου είναι ένα φεστιβάλ μουσικής δωματίου που πραγματοποιείται κάθε καλοκαίρι στον Μόλυβο της Λέσβου, όπου γεννήθηκε η γιαγιά μου. Είναι ένας συνδυασμός ελληνικής κουλτούρας, αρχαιολογικών χώρων, φύσης και κλασικής μουσικής υψηλού επιπέδου. Είμαι απίστευτα ευγνώμων που κάθε χρόνο εξαιρετικά επιτυχημένοι και ταλαντούχοι μουσικοί κάνουν τον κόπο να έρθουν στη Λέσβο και να μοιραστούν ουσιαστικά δωρεάν τη μουσική τους μαζί μας. Δημιουργείται μια μοναδική ατμόσφαιρα, όπου τα όρια μεταξύ καλλιτεχνών και κοινού εξαφανίζονται και γίνονται ένα με την κλασική μουσική. Μότο του φετινού φεστιβάλ, που θα διαρκέσει από τις 12 ως τις 19 Αυγούστου 2026, είναι η «Ευδαιμονία».

Ποιες διαφορές παρατηρείς μεταξύ του γερμανικού και του ελληνικού μουσικού κοινού;

Δεν βλέπω μεγάλες διαφορές! Και δεν είμαι σε θέση να πω πού προτιμώ να παίζω: τόσο στη Γερμανία όσο και στην Ελλάδα είχα την ευκαιρία να ζήσω στη σκηνή εξίσου αξέχαστες στιγμές.

Τι εύχεσαι για το μέλλον;

Ελπίζω η δύναμη της μουσικής να μας υπενθυμίζει –ειδικά σε αυτούς τους ταραχώδεις και αβέβαιους καιρούς– την εσωτερική μας ουσία, έτσι ώστε να είμαστε σε θέση να δούμε μέσα από τη μουσική αυτά που μας ενώνουν, θέτοντας τις υποτιθέμενες διαφορές όλο και περισσότερο στο περιθώριο.


Η Δανάη Ντέρκεν εδώ
«Ευδαιμονία»: 12ο Διεθνές Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου, 12-19 Αυγούστου 2026 εδώ

Ο Raphael Irmer σπούδασε Νεοελληνική και Βυζαντινή Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Το 2025 επιμελήθηκε, μαζί με τον Αστέρη Κούτουλα, τον ποιητική συλλογή «Paradiesische Höllen» (Παραδείσιες κολάσεις) που περιλαμβάνει όλη το ποιητικό έργο του Μίκη Θεοδωράκη. Το 2026 μετέφρασε στα γερμανικά διαλέξεις του Νίκου Πουλαντζά από το 1977, που εκδόθηκαν με τον τίτλο «Klasse, Staat und Imperialismus» (Τάξη, κράτος και ιμπεριαλισμός).

Συνέντευξη: Raphael Irmer. Φωτογραφίες: Alfonso Salgueiro, Nikolaj Lund. Σύνταξη: Α. Τσίγκας.

Αυτή η καταχώρηση είναι διαθέσιμη και στα: Deutsch (Γερμανικά)

Σχολιάστε