Σχόλια σε: Επιβάλλοντας στην Αθήνα ή μαθαίνοντας απ’ αυτήν; https://diablog.eu/el/technes/mathainonotas-apo-tin-athina-alexandros-adamopoulos-documenta-14/ ελληνογερμανικές συναντήσεις Wed, 16 Mar 2022 02:13:47 +0000 hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.0.1 Από: Ελένη Μπιρμπίλη https://diablog.eu/el/technes/mathainonotas-apo-tin-athina-alexandros-adamopoulos-documenta-14/#comment-568 Sun, 16 Jul 2017 15:01:14 +0000 https://wpdev.diablog.eu/allgemein-el/mathainonotas-apo-tin-athina-alexandros-adamopoulos-documenta-14/#comment-568 Αθήνα. Μια λέξη γεμάτη αίγλη, ανέπαφη στις κατακλυσμιαίες αλλαγές που διαμόρφωσαν την ίδια την πόλη στο πέρασμα των αιώνων. Μια πόλη που πολλοί αρέσκονται να θαυμάζουν και κάποιοι λατρεύουν να μισούν. Για τους δικούς του λόγους ο καθένας. Αθήνα. Μια ιστορία κατάφορτη πολιτισμικών γεγονότων, που επιζεί των καταστροφών, με τρόπο μυστηριώδη. Ως πρωτεύουσα της Ελλάδας, σηκώνει το φορτίο ενός μακραίωνου πολιτισμού και της αλλοίωσής του από πολιτικούς πατερναλισμούς και το κάνει με θαυμαστή αξιοπρέπεια, αν και με οδύνη τις περισσότερες φορές. Προφανώς, οι μόνιμοι κάτοικοι έχουν διαφορετικές οπτικές της καθημερινότητας, από ότι οι επισκέπτες. Εκτός από τα ευκαιριακά ταξίδια μου στην Αθήνα, αποπειράθηκα να εγκατασταθώ στο κλινόν άστυ σε μια περίοδο έντονων πολιτικών διεργασιών, διαπιστώνοντας εξ ιδίων την αλλότρια φύση της σύγχρονης μεγαλούπολης, που κάποιοι αποκαλούν τερατούπολη. Έζησα από κοντά τα εκρηκτικά γεγονότα που ακολούθησαν τη δολοφονία ενός δεκαπεντάχρονου παιδιού, του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Τις μαζικές διαδηλώςεις, το κάψιμο των καταστημάτων, τα χημικά και τη βία της καταστολής. Όλη η πόλη αντιδρούσε σε μια ύβρι που είχε διαπραχθεί, πιστή στις μυθικές της καταβολές. Στην Αθήνα χτυπά η καρδιά της Ελλάδας, ενίοτε και ολόκληρης της Ευρώπης. Από δω, άλλωστε, ξεκίνησαν όλα κι εδώ συγκρούονται οι πολιτισμοί των διαφορετικών εθνικοτήτων. Η Αθήνα είναι μια χοάνη στην οποία συνωστίζεται το σήμερα με το χθες. Το οικείο με το ανοίκειο. Ακόμη και στις πιο αποπνυκτικές συνοικίες, ξεχωρίζει η διαφορετικότητα και η αποδοχή της, συνιστά τον πυρήνα της πεμπτουσίας της οικουμενικότητας που γίνεται εμφανής σε κάθε βήμα. Την ίδια στιγμή της παρακμής, ακμάζει ένας πολιτισμός φτιαγμένος από τα ανθεκτικά υλικά της αποδοχής. Το φως της Αθήνας καταυγάζει την εσωτερική ένταση και την εξωστρέφεια των κατοίκων της. Σαν μια γιορτή που στήνεται από το τίποτα για να σε παρασύρει σ´ ένα καταιγιστικό ρυθμό πανηγυριού, στο οποίο κανείς δεν μπορεί να μείνει αμέτοχος. Μια καιόμενη βάρος που αναγεννάται από τις στάχτες της. Αυτή είναι η πόλη στην οποία επιστρέφω κάθε φορά, όλο και πιο έκπληκτη, παρακολουθώντας τις αλλαγές της, συχνά καταιγιστικές, που αφήνουν ωστόσο ανέπαφη τη μαγεία. Ανάμεσα σε έναν περίπατο στην Διονυσίου Αρεοπαγίτου και στην οδό Ερμού, ο επισκέπτης συναντά τη διαδοχή των πολιτισμών, σαν μια ασπίδα προστασίας της ίδιας της πόλης, παρόμοια με αυτήν που κρατά η Θεά Αθηνά στα Προπύλαια, υπερασπίζοντας τις αξίες του ανθρωπισμού, του μέτρου και της Δημοκρατίας. Όσες φορές κι αν επισκεφτώ την Ακρόπολη, για να θαυμάσω το μεγαλείο του Παρθενώνα, πάντα κατηφορίζω με την καρδιά γεμάτη φως, Αττικό φως, και την συνείδητοποίηση, ότι εδώ βρίσκεται η μήτρα του πολιτισμού, ο οποίος θα γεννά διαρκώς την ελπίδα για κάτι καλύτερο. Ένα καλύτερο αύριο που θα φέρνει πιο κοντά τους ανθρώπους και θα τους διδάσκει το μέτρον Άριστον! Σημείο αναφοράς της ανθρώπινης μεγαλοσύνης. Επαναφοράς στα ανθρώπινα μέτρα. Στο μεγαλείο της απλότητας και της δημιουργίας, που αν χαθεί, θα έχει χαθεί και το μέλλον της ίδιας της Ανθρωπότητας. Αυτό είναι η Αθήνα. Πόλη, σημείο αναφοράς στα ανθρώπινα μέτρα, με πυξίδα τον πολιτισμό. Όσες καταστροφές κι αν υποστεί, θαρρώ, ότι δεν πρόκειται να υποστείλει τη σημαία της δικαιοσύνης. Η Αθήνα δεν είναι απλά μια πόλη. Είναι η μήτρα της δημοκρατίας. Αυτός είναι και θα παραμείνει, ο λόγος της σωτηρίας της. Μια ζωντανή πόλη με δημιουργικούς ανθρώπους, που αποδέχεται τις προκλήσεις και δεν επαφίεται στις δάφνες του ένδοξου παρελθόντος. Μια πόλη, που δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο. Αναζητώντας μια αλήθεια για την Ίδια την πόλη και την επιρροή που έχει στους κατοίκους της, περιστασιακούς ή μόνιμους, είναι, ότι, μέσα από τις αντιφάσεις της, πλάθει το μέλλον της με υλικά την πέτρα και τον ήλιο, δημιουργώντας ένα περιβάλλον καταλυτικό, ανθρώπινο ή απάνθρωπο, πάντως, είδωλο της καθημερινής εικόνας της. Το φεγγάρι καθώς καθρεφτίζεται στη θάλασσα ή διαπερνά τα μνημεία της, επιδρά καταλυτικά ως εικόνα στην ψυχοσύνθεση των ανθρώπων. Δίχως να απεμπολεί το παρελθόν έχει πάντα το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον. Παρ όλα τα προβλήματα της, είναι μια πόλη ζωντανή που εμπνέει τους ανθρώπους που την κατοικούν με σεβασμό. Η Αθήνα έχει πολλούς, αδιαφιλονίκητους θαυμαςτές κι ακόμη περισσότερους εχθρούς, με πρώτο και καλύτερο το ίδιο το κράτος. Άναρχη δόμηση, άβαφα κτίρια και ερείπια, σωροί σκουπιδιών, νέφος, κυκλοφοριακό κομφούζιο, έλλειψη πράσινου, εγκληματικότητα κ.λ.π.. Παρόλα αυτά, επιβιώνει, χάρη στην δύναμη της πολυχρωμίας της και την συνεισφορά των εραστών της, έστω κι αν αυτή πρέπει να ψάξει κανείς με επιμονή για να τη διακρίνει. Η πολιτιστική ζωή γνωρίζει άνθηση, μάλλον, επειδή στηρίζεται ακριβώς σε αυτή την αναρχία, αλλά και τη σύζευξη τόσων πολιτισμών μ´ ένα τρόπο μοναδικό. Τι μπορείς να μάθεις για την Αθήνα; Πέρα από την ιστορία της και την περιπέτεια της επιβίωσης σε συνθήκες ασφυκτικές, εκείνο που μπορείς να μάθεις καλύτερα από οπουδήποτε αλλού, είναι η ζεστασιά της συνύπαρξης και ο πλούτος της πολυμορφίας που ανοίγουν τους ορίζοντες και βοηθούν να κατανοήσουμε τον Άλλον, κατά συνέπεια τον ίδιο τον εαυτό μας. Η επιβίωση σε μια χαώδη, ανεξερεύνητη πολιτεία όπως η Αθήνα, προϋποθέτει υπομονή και σύνεση, προκειμένου να σου φανερωθεί, με όλα τα στολίδια της, αρκεί να μπορείς να ξεχωρίσεις τα πολύτιμα στοιχεία της, ξεδιαλέγοντας τα προσεκτικά από τα σκουπίδια. Τα τελευταία, λόγω και της κρίσης, αφθονούν κυριολεκτικά και μεταφορικά. Όμως, κάτω από το ζόφο της φτώχειας σε όλα τα επίπεδα, γονιμοποιούνται όμορφα πράγματα που δίνουν τροφή για σκέψη και πολιτισμό. Δυο στοιχεία άρρηκτα δεμένα με την ίδια την πόλη.

Ελένη Μπιρμπίλη, συγγραφέας

]]>