The Krank: „Urban Art“ σε Βερολίνο και Αθήνα

Άρθρο του Λουκά Τρολλ για τον καλλιτέχνη Βασίλη Σ.

Το The Krank είναι ένα καλλιτεχνικό εγχείρημα του Βασίλη Σ. βασισμένο τόσο σε πιο «συμβατικές» μορφές έκθεσης όσο και σε επεμβατικές ενέργειες στον δημόσιο χώρο ως μορφή πολιτικής έκφρασης. Το τελευταίο πρότζεκτ του, «Εγκατάλειψη», το οποίο πραγματοποίησε στις ιστορικές προσφυγικές κατοικίες στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, προσπάθησε να έρθει σε επαφή με την οικογενειακή του ιστορία. Ο συνεργάτης του diablog.eu, Λουκάς Τρολλ, συναντήθηκε με τον καλλιτέχνη στην κατοικία του στη συνοικία Prenzlauer Berg του Βερολίνου.

Krank σημαίνει άρρωστος στα γερμανικά. Άφησε την Αθήνα το 2013, για να έρθει στο Βερολίνο, προφανώς προς αναζήτηση «γιατρειάς» για την κάπως δύσκολα προσδιορίσιμη «ασθένειά» του. Θα ήταν βέβαια άδικο να ισχυριστεί κανείς ότι η ψυχολογική του υγεία, η οικονομική επισφάλεια που χαρακτήριζε και χαρακτηρίζει την ζωή των νέων ανθρώπων στην Ελλάδα, αλλά και το «γερμανικό όνειρο» δεν συνέβαλλαν στην εξώθηση του από την ασφαλή μεν, ασφυκτική δε, φωλιά του στην Αθήνα. Όπως όμως θα ανακάλυπτε αργότερα, δεν θα αρκούσαν για να εξηγήσουν πλήρως το πώς άλλαξε η ζωή του μετά τη μετανάστευση. Γιατί, ακόμα και να είχε βολέψει τα οικονομικά του –που δεν τα έχει–, από ένα πράγμα δεν μπορούσε, και μάλλον δεν έπρεπε, όπως υποστηρίζει, να γλιτώσει: από τον εαυτό του.

Kunstwerk auf Mauer

Με αφορμή μια πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα για οικογενειακούς λόγους, οργάνωσε και την τελευταία του υπαίθρια εικαστική παρέμβαση, την έκθεση «Εγκατάλειψη», στα πλαίσια της οποίας εγκατέλειψε κυριολεκτικά 20 έργα του σε διάφορα σημεία στα προσφυγικά στην λεωφόρο Αλεξάνδρας. Η λέξη εγκατάλειψη στην προκειμένη είναι αμφίσημη, καθώς αναφέρεται αφενός στην εγκατάλειψη των καλλιτεχνικών έργων και αφετέρου στην εγκατάλειψη της περιοχής από την πολιτεία. Οι επισκέπτες κλήθηκαν να «παίξουν» ένα παιχνίδι αλληλεπίδρασης και εξερεύνησης των συνοικιών, ακολουθώντας ένα χάρτη, στον οποίο αναγράφονταν οι τοποθεσίες, στις οποίες  παρατήθηκαν τα έργα. Τα περισσότερα από αυτά, αν όχι όλα, υιοθετήθηκαν ή επανοικειοποιήθηκαν από κατοίκους ή επισκέπτες.

Η δουλειά του αυτή ήταν μια προσπάθεια να επανασυνδεθεί με την οικογενειακή, προσφυγική του ιστορία. Ο παππούς και η γιαγιά του, από την πλευρά του πατέρα του, ήρθαν στην Ελλάδα εκδιωγμένοι μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και εγκαταστάθηκαν στις φτωχές προσφυγικές κατοικίες της Πάτρας, όπου διαμένουν έως σήμερα και όπου μεγάλωσαν παιδιά και εγγόνια, μεταξύ των οποίων, για κάποια χρονικά διαστήματα, και τον εν λόγω καλλιτέχνη.

Kunstwerk bei Baum

Αν και αρέσκεται στην φράση «όπου γης και πατρίς», αν και απεχθάνεται τα «εθνικιλίκια», αν και έχει πολλάκις βιώσει την αλλαγή, αν και ο ξεριζωμός είναι κομμάτι της οικογενειακής του ιστορίας, αν και δεν έχει σύνδεση σε κάποιον τόπο, του λείπει ο τόπος του, και ας μην μπορεί να προσδιορίσει πού ακριβώς αυτός πέφτει. Μέσα από αυτήν την έκθεση αποπειράθηκε να ασκήσει το δικαίωμα που μοιράζεται με κάθε πρόσφυγα, οικονομικό/η μετανάστη/τρια, drained-brain, ή τυχοδιώκτη/τρια. Αυτό στη νοσταλγία.

Καθόμαστε στο σαλόνι του Βασίλη (έτσι τον φωνάζουμε οι φίλοι/ες του, όχι Κρανκ), εγώ στον καναπέ, αυτός στον υπολογιστή. Ο ανεμιστήρας αγκομαχάει να μας δροσίσει. Στην οθόνη του υπολογιστή αργοτσουλάει προς τα κάτω, υπό τις εντολές του ποντικιού, μια «προσφορά» σε μια υπο-ιστοσελίδα του ΤΑΙΠΕΔ. Αποκρατικοποίηση παραλίας. 32 χιλιάδες ευρώ.

«Κολλάς να πάρουμε μία; Γίνεται και με δόσεις», μου λέει αστειευόμενος, με μια εμφανή όμως πικρία.

Στην ίδια ιστοσελίδα θα είχαν πιθανώς καταλήξει και τα προσφυγικά της Αλεξάνδρας. Στις 7 Μαρτίου του 2018, το Συμβούλιο της Επικράτειας έκρινε νόμιμη την μεταβίβαση 157 διαμερισμάτων της λεωφόρου Αλεξάνδρας στο ΤΑΙΠΕΔ. Τα ιστορικά αυτά κτίρια χτίστηκαν υπό κρατική μέριμνα μεταξύ του 1933 και του 1935 και αξιοποιήθηκαν για τη στέγαση μέρους των προσφύγων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους στη Μ. Ασία κατά την καταστροφή της. Η μοίρα τους είναι πλέον ξανά στον αέρα, καθώς έχει εκφραστεί πρόθεση ανάπλασης των κατοικιών με σκοπό τη στέγαση καρκινοπαθών νοσηλευομένων του νοσοκομείου «Άγιος Σάββας».

baufällige Häuser

Ο Βασίλης δηλώνει σχετικά ευχαριστημένος με αυτήν την εξέλιξη, χωρίς αυτό να σημαίνει όμως ότι πιστεύει πως το μέλλον της γειτονιάς και των κατοίκων του είναι εξασφαλισμένο. Η επαφή του με τους/τις κατοίκους της περιοχής κατά την διάρκεια της έκθεσης ενίσχυσε το αίσθημα της αδικίας, το οποίο τον ενέπνευσε εξ αρχής να φορτωθεί έργα και εργαλεία, να τα μεταφέρει από Βερολίνο στην Αθήνα και να οργανώσει την εγκατάσταση. Η αλληλεπίδραση του κόσμου, με τα εκθέματα συγκεκριμένα, είναι αυτή που τον άφησε με εντυπώσεις που θα μείνουν μαζί του για καιρό.

Κάποια παιδιά της περιοχής, για παράδειγμα, βρήκαν σε ένα μακρύ, παπυροειδές έργο του την ιδανική μπέρτα. Αφού το φόρεσαν, το καμάρωσαν και το βαρέθηκαν, το παράτησαν τσαλακωμένο στο πάτωμα όπου επισκέπτες της «Εγκατάλειψης», περνώντας από το σημείο και όντας λιγότερο τολμηροί από τους νεαρούς νωρίτερα, το φωτογράφισαν έτσι, ριγμένο και πατσαβουριασμένο, χωρίς να το αγγίξουν.

Ο Βασίλης, που παρατηρούσε από απόσταση, θυμάται σχετικά:

«Είδα τον εαυτό μου παιδί, να παίζει αμέριμνο στα φτωχικά προσφυγικά της Πάτρας, φτιάχνοντας τόξα και σπαθιά από ξύλα, ενώ οι μεγαλύτεροι κάθονταν σε πλαστικές λευκές καρέκλες στο κέντρο του τσιμεντένιου τετραγώνου ανάμεσα σε στύλους με απλωμένα ρούχα, γυρεύοντας λίγο ίσκιο κάτω από τη μουριά που είχαν φυτέψει οι Μικρασιάτες παππούδες μας, συζητώντας για τη ζέστη και για την καθημερινότητα υπό τον ήχο του κελαηδίσματος των αμέτρητων καναρινιών του κυρ-Θόδωρα. Ο ήχος και η ανάμνηση διακόπτονται από μια κόρνα αυτοκινήτου που διασχίζει την Αλεξάνδρας. Ώσπου να ανοιγοκλείσω τα μάτια μου και να συνειδητοποιήσω τι έχει συμβεί, βλέπω τον εαυτό μου στο πεσμένο έργο, εμένα στο σήμερα, ανάμεσα στα χώματα και τα σκουπίδια, μονάχο και αβοήθητο, σχεδόν θαμμένο, σε μια απελπιστική κατάσταση, να προσπαθώ να επικοινωνήσω με λιγοστούς ανθρώπους  που με κοιτάνε, με φωτογραφίζουν, με αναλογίζονται, και συνεχίζουν…»

Kunstwerk auf Tür

Krank σημαίνει άρρωστος στα γερμανικά. Θα ήθελε να ισχυριστεί πως πίσω από το ψευδώνυμο που έχει επιλέξει για την δουλειά του κρύβεται κάποια συναρπαστική ιστορία ή κάποιο ευφυές λογοπαίγνιο, καθώς όμως αυτό επελέγη αυθαίρετα ή μάλλον ασυνείδητα, θα ήταν μάλλον υποκριτικό. Οι τυχόν εννοιολογικές συνέπειες που ξεπήδησαν μέσα από αυτήν την αυθαιρεσία συνελήφθησαν –πιο συνειδητά– σε δεύτερο χρόνο. Το ίδιο τυχαία συνήθιζε να είναι και κάθε πρώτη μαύρη πινελιά του πάνω σε λευκό καμβά ή τοίχο, τον οποίον κατέληγε να ονομάζει έργο του. Πλέον έχει αποφασίσει να χαλιναγωγήσει τη μέχρι πρόσφατα νεφελώδη καλλιτεχνική του ορμή, σε μια προσπάθεια να πειραματιστεί με σχετικά πιο περίπλοκες και βαρύγδουπες θεματικές από αυτές που προσφέρονται κατά τη συνειρμική ή αυθόρμητη δημιουργία. Μια προσπάθεια να αποκολληθεί, εν μέρει έστω, από τον εσωτερικό του διάλογο και να ξεκινήσει άλλους, μεταξύ ανθρώπων, μεταξύ αυτού και ανθρώπων.

Ο Βασίλης Σ. που δουλεύει κάτω από το ψευδώνυμο The Krank, είναι ένας urban καλλιτέχνης με βάση το Βερολίνο που επικεντρώνεται στην κρυπτογραφία και τον αλληγορικό, αφαιρετικό εξπρεσιονισμό. Η πρώτη του επαφή με την δημιουργία ήταν το 2002, όταν, ως έφηβος είδε στην τέχνη του δρόμου, το γκραφίτι, μια ευκαιρία έκφρασης και εκτόνωσης. Πλέον είναι μάλλον πολύ μεγάλος για να σκαρφαλώνει μάντρες, όμως στοιχεία του παρελθόντος του είναι ακόμα εμφανή στη δουλειά του, και η σχέση του με τον δρόμο, αν και αναδημιουργημένη, παραμένει δυνατή.

Κείμενο: Λουκάς Τρολλ. Επιμέλεια: Α. Τσίγκας. Φωτό: The Krank. Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του καλλιτέχνη: www.thekrank.de.

Print Friendly, PDF & Email

Αυτή η καταχώρηση είναι διαθέσιμη στα: DE

Γράψτε σχόλιο

Η διεύθυνση του ηλεκτρονικού σας ταχυδρομείου δεν θα είναι δημόσια ορατή. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *. Το σχόλιο που μας στέλνετε αποθηκεύεται στη βάση δεδομένων μας. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στη » Δήλωση περί Απορρήτου