Φυλακές Stein: Οι μαζικές ναζιστικές εκτελέσεις πριν από 75 χρόνια

Βιβλιοπαρουσίαση του Αντώνη Κ. Σανουδάκη

20 Μαΐου με 1η Ιουνίου 1941 μαινόταν η Μάχη της Κρήτης. Ήταν η απαρχή της εκεί Αντίστασης, οι πολίτες ξεσηκώθηκαν αυθόρμητα κατά των εισβολέων. Στην πολιτική πάλη της Αθήνας είχε ενταχθεί και ο Ηρακλειώτης Νίκος Μαυράκης μετά την επιστροφή του από το Αλβανικό Μέτωπο. Πιάστηκε και εκτοπίστηκε στις Αναμορφωτικές Φυλακές Στάιν στην πόλη Κρεμς της Αυστρίας. Εκεί εκτελέστηκαν στις 6 Απριλίου 1945 εκατοντάδες κρατούμενοι – ανάμεσα στους δεκάδες Έλληνες και ο Νίκος Μαυράκης. Η ιστορία του μεταφράστηκε τώρα στα γερμανικά.

Βιβλιοπαρουσίαση Αντώνη Κ. Σανουδάκη

Με μεγάλη μου χαρά πληροφορήθηκα την έκδοση στα γερμανικά του βιβλίου μας «Φυλακές Stein Νίκου Μαυράκη». Είναι μια έκδοση σε μετάφραση της Nina Bungarten, με την διαμεσολάβηση του Richard Pils (Verlag Bibliothek der Provinz) και του Österreichischer Zukunftsfonds. Το βιβλίο μπορεί να παραγγελθεί απευθείας στις εκδόσεις Verlag Bibliothek der Provinz.

buchcover mit zwei fotografien und titel

Ευχαριστίες οφείλονται προσωπικά στον RobertStreibel για τον σχολιασμό, την επιμέλεια, καθώς και τις άοκνες προσπάθειές του να βρει τον τρόπο, τους ανθρώπους και τους φορείς για την πραγματοποίηση αυτής της έκδοσης. Προσωπικά, ευχαριστώ θερμά όλους όσοι συνέβαλαν στην μετάφραση και την έκδοση της μαρτυρίας του Νίκου Μαυράκη στα γερμανικά, καθώς με την έκδοση αυτή προβάλλεται ο αγώνας της Εθνικής μας Αντίστασης έξω από τη χώρα μας, στο γερμανόγλωσσο αναγνωστικό κοινό.

Το βιβλίο παραδόθηκε, μάλιστα, τυπωμένο, στις 6 Απριλίου του 2020, επετειακά, 75 χρόνια μετά τη μεγάλη εκτέλεση στις 6 Απριλίου του 1945 στις φυλακές Stein της Αυστρίας, από την οποία εκτέλεση επέζησε ο Νίκος Μαυράκης.

Το βιβλίο, σημειωτέον, είχε κυκλοφορήσει πρώτα στα ελληνικά το 1987, με τίτλο:
Αντώνης Κ. Σανουδάκης, Φυλακές Stein Νίκου Μαυράκη, εκδόσεις Κνωσός του Στέλιου Χαλκιαδάκη.

Ο Νίκος Μαυράκης, γεννημένος στο Ηράκλειο, στη μακρά συνέντευξή του μαζί μου, από τις 17 Αυγούστου έως τις 12 Οκτωβρίου 1984, περιγράφει τη ζωή των μαθητικών του χρόνων και, εν συνέχεια, με γλώσσα «χάρμα ομορφιάς», αστική, με ελάχιστα στοιχεία ντοπιολαλιάς, αφηγείται τα γεγονότα του Αλβανικού Μετώπου ως αξιωματικός. Ως φοιτητής στην Α.Σ.Ο.Ε. και υπάλληλος της Τραπέζης Ελλάδος στην κατεχόμενη Αθήνα, ήταν υπεύθυνος του Ε.Α.Μ. στο φοιτητικό κίνημα και της Τραπέζης της Ελλάδος.

familienszene mit vater, mutter und kleinem kind

Συμμετέχει στον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου 1943 στο γνωστό «Μπλόκο της Τραπέζης της Ελλάδος». Συλλαμβάνεται και οδηγείται στα κρατητήρια της οδού Μέρλιν, βασανίζεται άγρια και οδηγείται στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου με τον ήρωα Ναπολέοντα Σουκατζίδη. Εν συνεχεία, καταλήγει στις φυλακές Stein της Αυστρίας. Δραπετεύει, συλλαμβάνεται και οδηγείται στο εκτελεστικό απόσπασμα, με εκατοντάδες άλλους φυλακισμένους, στις 6 Απριλίου 1945. Η εκτέλεση συντελείται από τους τελευταίους επιστρατευμένους του Χίτλερ, έναν υπαξιωματικό και τρία σχεδόν παιδιά, δεκαέξι και δεκαεπτά ετών, ένα μήνα πριν από τη συνθηκολόγηση της Γερμανίας. Επιβίωσε, αν και τραυματίας, συνάντησε την φυλακισμένη γυναίκα του Σοφία, κρατούμενη, επίσης, στις φυλακές Κρεμς. Επέστρεψαν στην Ελλάδα και εκείνος εξορίστηκε στη Μακρόνησο την περίοδο του Εμφυλίου.

H αφήγησή του είναι ζωντανή, απόσταγμα της σοφίας μιας ολόκληρης ζωής. Όλες οι περιγραφές του Νίκου Μαυράκη είναι παραστατικές, αλλά και με στοιχεία του εσωτερικού του κόσμου. Ένα απόσπασμα από τη σκηνή της εκτέλεσης εκφράζει τη φρίκη της στιγμής. Έχουν στηθεί στον τοίχο της φυλακής πολυεθνικοί μελλοθάνατοι:  «… οπότε εκείνη την ώρα ακούω: Άχτουγκ, φόιερ! Με το «προσοχή, πυρ», το οποίο ήτανε δυνατό παράγγελμα του υπαξιωματικού, εγώ γυρίζω, ενώ είναι το αριστερό μου πλευρό προς το μέρος του πολυβόλου, και με το δεξί μου χέρι κρατάω τον Κρικέλη να μη σωριαστεί κάτω, γυρίζω και κοιτάζω λοξά το πολυβόλο με μία ματιά. Μία ριπή αρχίζει από μας φυσικά, αφού ’μουνα τρίτος, κόβει το στήθος, κυριολεκτικώς, και του πρώτου και του δεύτερου, του Κρικέλη, που κρατούσα στην αγκαλιά μου. Του το ’κοψε, λες και ήτανε μαχαίρι, το στήθος του. Του το κόβει. Και πέφτοντας το σώμα του Γιώργου του Κρικέλη με παρασύρει εμένα προς τα κάτω. Όπως είχα το δεξί μου χέρι από πίσω, πέφτει το σώμα μου από κει και στο σβέρκο μου αντιλαμβάνομαι να είναι πεσμένος, σκοτωμένος, ο Κρικέλης. Στο σβέρκο μου. Το κεφάλι μου από κάτω από το σώμα του. Στα πόδια μου καταλαβαίνω ότι έχει πέσει κάποιος άλλος. Ήτανε ένας Σέρβος, όπως μας είπανε μετά…» (σ. 139-140).

Το βιβλίο, ειδικά το γερμανόγλωσσο, «Antonis Sanoudakis, WIDERSTAND in Griechenland und Stein. Die Geschichte des Nikos Mavrakis. Kommentiert und herausgegeben von Robert Streibel» (Αντώνης Σανουδάκης, ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ στην Ελλάδα και το Stein. Η ιστορία του Νίκου Μαυράκη. Σχολίασε και επιμελήθηκε ο Robert Streibel), αποτελεί τιμή για την Εθνική μας Αντίσταση και τον Νίκο Μαυράκη, στέλνοντας, παράλληλα, ένα αντιφασιστικό μήνυμα Ειρήνης και Ελευθερίας.

buchcover mit man neben vergittertem fenster

Κείμενο: Αντώνης Κ. Σανουδάκης-Σανούδος. Φωτογραφίες: Αρχείο Robert Streibel. Επιμέλεια: Α. Τσίγκας. Πρωτοδημοσιεύτηκε στην καθημερινή πρωινή εφημερίδα Ηρακλείου «ΠΑΤΡΙΣ»  στις 2 Μαΐου 2020.

Ελληνική έκδοση: Αντώνης Κ. Σανουδάκης, Φυλακές Stein Νίκου Μαυράκη, εκδόσεις Κνωσός 1987.

Διαβάστε σχετικά με το μυθιστόρημα του Robert Streibel για τα γεγονότα στο Stein εδώ.

Print Friendly, PDF & Email

Αυτή η καταχώρηση είναι διαθέσιμη στα: DE

Γράψτε σχόλιο

Η διεύθυνση του ηλεκτρονικού σας ταχυδρομείου δεν θα είναι δημόσια ορατή. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *. Το σχόλιο που μας στέλνετε αποθηκεύεται στη βάση δεδομένων μας. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στη » Δήλωση περί Απορρήτου